دگردیسی مشغولیت‌ها

این روزها هر فردی به این موضوع فکر می­کند که در ازای رای­دادن از کاندیدای ریاست جمهوری مورد نظر خود چه خواسته­هایی دارد. سعید حجاریان چندین سوال مطرح کرده و خواسته است تا کاندیداها پاسخ خود را ارائه کنند: شاید مهم­ترین سوال او درباره حقوق شهروندی است. اما خواسته­های من به شرح ذیل است:

- اگر روز پنج­شنبه بسته­ای را از شیراز به قصد اهواز پست کردم، و کارمند اداره پست به من گفت: دو روز دیگر می­رسد، ترتیبات اداره پست به گونه­ای باشد که دقیقا دو روز دیگر بسته به مقصد مورد نظر رسیده باشد. به عباردت دیگر برقراری نظم در اداره پست. و حداقل اگر بسته نرسید بتوانم آن را رهگیری کنم. یک نفر در اداره پست اهواز یا شیراز تلفن را جواب بدهد. چه رویایی دارم من.

- اینترنتی با سرعت رایج در مالزی و اندونزی، به طوریکه بتوانم از طریق اینترنت کارهای بانکیم را بدون حرص خوردن انجام دهم. اگر به سفر رفتم و پول نقد با خودم نبردم به این امید که کارت الکترونیکی دارم، نیمه­روز بی­پول نمانم.

- امکان خرید کتاب از فروشگاه­های اینترنتی جهانی مانند آمازون. امکان دسترسی به مقالات و ژورنال­های برتر از طریق دانشگاه.

- اگر نیمه شب از خواب بیدار شدم و به دست­شویی رفتم، آب بی­خبر قطع نشده باشد.

- نگهبان دانشگاه به من به دلیل غذا خوردن با یکی از خانم­های همکارم تذکر ندهد و بی­احترامی نکند.

- دروغ ­نگوید.

- هنگام ورود به فرودگاه مجبور نباشم ساعت و انگشتر و کمربندم را در بیاورم.

- حداکثر برای یک روز هم که شده بدانم کرایه تاکسی در یک مسیر مشخص چقدر است؟

- حداقل یک­بار هم که شده بتوانم رویای صاحب مسکن شدن را در سر بپرورانم.

- در امور مربوط به زنان دخالت نکند.

- قیمت مواد غذایی محله ما نیز مانند محله رئیس­جمهور محترم باشد.

اما من چه چیزهایی از کاندیدای ریاست جمهوری نمی­خواهم:

- آزادی بیان نمی­خواهم. گفت­و­گوی تمدن­ها نمی­خواهم. تورم کمتر از ۲۵ درصد نمی­خواهم. نمی­خواهم دولت دو برابر دولت قبلی کار کند. حقوق بشر نمی­خواهم. بخش خصوصی فعال نمی­خواهم. سرمایه­گذاری خارجی نمی­خواهم. استقلال بانک مرکزی را نمی­خواهم. سازمان مدیریت و برنامه­ریزی مستقل نمی­خواهم. تلویزیون خصوصی نمی­خواهم. حقوق شهروندی هم نمی­خواهم.

بانک اقتصاد نوین، گروه مطالعات و مدیریت ریسک، دوجلد کتاب با عناوین “مدیریت دارایی-بدهی و ریسک نقدینگی در موسسات مالی” و “اندازه­گیری و مدیریت ریسک عملیاتی در موسسات مالی” منتشر کرده است. ظاهرا، ماجرا از این قرار است که یک شرکت مشاور این مجموعه از نوشته­ها را در قالب یک راهنما برای نرم­افزاری که برای بانک تهیه کرده، تحویل داده است. بعد از آن روابط عمومی بانک احتمالا به اتفاق یکی دو تن از اعضای گروه مطالعات و مدیریت ریسک بانک اقتصاد نوین این مجموعه را کنار هم گذاشته، و این دو جلد کتب را تهیه کرده­اند. نکته جالب توجه این است که از آن شرکت مشاور در این کتاب هیچ خبری نیست. نمی­دانم که آن شرکت مشاور به­طور رسمی نسبت به این رفتار غیراخلاقی بانک واکنش نشان داده است یا خیر؟ اما بدون شک این کتاب موجبات ارتقاء چند مدیر را به همراه خواهد داشت: همان کسانی که این کتاب را در بانک به نام خود تمام کرده­اند و منفعت­طلبانه سواری مجانی گرفته­اند. البته، ظاهرا این افراد عقلایی رفتار کرده و فهمیده­اند که راه پیشرفت چیست؟ احتمالا این شرکت مشاور اگر اعتراضی هم کرده راه به جایی نبرده و نخواهد برد. در ابتدای کتاب هم مقدمه­ای از آقای رسول­اف است که پیشتر مدیر عامل بانک اقتصاد نوین بود. اگر این مشاور شکایت خود را به نزد رسول­اف هم برده باشد به دلیل وجود مقدمه مذکور، او نیز از این شرکت مشاور دفاع نخواهد کرد. چند سالی هست که بانک اقتصاد نوین در حراج تابلوها و خرید و فروش آنان، آوردن قلعه­نویی، اسطوره نوپروینیسم، برای جذب سپرده­های بانکی، و سایر فعالیت­های غیربانکی به ظاهر اجتماعی و صد البته سودآور شرکت می­کند. اما نمی­دانم چرا این­بار باید دست به انتشار کتابی بزند که حداقل می­توانست در ابتدای کتاب از این شرکت مشاور نیز نامی ببرد. درست است که با پول می­توان همه چیز را خرید اما به گمانم پول دلیل خوبی برای توجیه این رفتار غیراخلاقی نباشد. نکته مهم­تر این است که اگر مسئولان بانک اقتصاد نوین از این اشتباه خود آگاه شوند می­توانند به صراحت به این موضوع اذعان کنند که یا این کار بدون اطلاع آنان صورت گرفته یا اینکه از مشاور عذر خواهی کنند و اگر تاکنون آگاه شده باشند و چنین نکرده­اند جای صد تعجب دارد از یک بانک خصوصی که فقط به دنبال منفعت خویش است و باید بداند که اعتبار و اعتماد در بلندمدت به دست می­آید و در کوتاه­مدت از دست می­رود.

پ.ن: دوستان بانک اقتصاد نوین اگر اعتراضی دارند و معتقدند که قضیه به شکل دیگری است می­توانند ارسال کنند.

نزدیک به یک­سال است که درگیر بحث بودجه شرکت­های دولتی هستم. از فرایند تهیه و تدوین بودجه شرکت­های دولتی گرفته تا رفتن به سازمان مدیریت و برنامه­ریزی سابق، یا همین معاونت برنامه­ریزی و راهبردی ریاست جمهوری فعلی، و با کارشناس برنامه و بودجه این سازمان بحث مفصلی بر سر بودجه شرکت داشتن و چانه­زنی بر سر اعداد و ارقام مختلف. گاهی اتفاق می­افتد که کارشناس بودجه سازمان مدیریت را به هیچ وجه نمی­توان راضی کرد و گاهی یک، دو یا حتی سه هفته طول می­کشد تا بتوانی بر سر یک رقم خاص برای مثال ذخیره سنوات شرکت با او توافق کنی. اما، وقتی هر روز صبح وارد شرکت می­شوم نگهبانان و رانندگان بیشتر شبیه کسی به من نگاه می­کنند که بخشی از حق مالی آنان را به به نادرستی تصاحب می­کنم. یکی از کارگران شرکت به دفتر آمد و گفت: می­خواهم بازخرید شوم، اما می­گویند هنوز بودجه سال ۱۳۸۸ تصویب نشده است. چرا مرا سر می­دوانید؟ چرا نمی­گذارید من بروم دنبال کارم؟ یک­روز شنیدم یکی از نگهبانان می­گفت: بر سر در اتاق این یارو نوشته: بودجه و ارزیابی عملکرد. اینم شده نون دونی. متوجه شده­ام وقتی مدیرعامل شرکت وارد شرکت می­شود نگهبانان نیمه احترامی می­گذارند اما وقتی مدیر مالی وارد شرکت می­شود تا کمر خم می­شوند

در ایام تعطیلات نوروز با ماجرای جالبی روبرو شدم. گونی­های سیب­زمینی در کنار خیابان و مردمانی که دیگر حلاوتی برای برداشتن سیب­زمینی نداشتند. می­گفتند: روزهای اول همه سیب­زمینی می­بردند، اما، حالا دیگر کسی سیب­زمینی نمی­خواهد. ماجرا خنده­دار بود. اما تعجب­آور. هیچ­کس نمی­دانست این حجم عظیم از سیب­زمینی از کجا می­آمد؟ اما همه می­دانستند به کجا می­رفت. یکی می­گفت: ای کاش به جای سیب­زمینی، پرتقال می­دادند، دیگری می­گفت: ای کاش کیوی می­دادند. اما، خوب به هر حال نکته مهم این است که به یک­باره این همه سیب­زمینی از کجا می­آید؟ چه کسی تصمیم می­گیرد در شب عید که همه به دنبال خرید آجیل و میوه و شیرینی هستند، میان مردم سیب­زمینی توزیع کنند؟ گویی مهم­ترین هدف از این کار تغییر رسوم نوروز و جایگزینی سیب و پرتقال با سیب­زمینی است. می­گویند: آموزش­و­پرورش هم سیب­زمینی می­دهد. ظاهرا از طریق اس­ام­اس گفته­اند هر که ماشین دارد بیاید و سیب­زمینی ببرد. هرکس هم ماشین ندارد …. یکی می­گوید این سیب­زمینی­ها از تبریز آمده، دیگری می­گوید روی دست دولت مانده ….. اما ای کاش یکی به صورت شفاف هدف دولت از توزیع سیب­زمینی را بیان می­کرد