دگردیسی مشغولیت‌ها

مشتریان تنبل بنگاه اقتصادی کسانی هستند که در زمان کاهش کیفیت محصولات بنگاه چندان واکنشی نسبت به آن نشان نداده و بی­توجه به این امر به مصرف خود ادامه می­دهند. درواقع، این مشتریان در نتیجه نارضایتی از بنگاه خود را درگیر نکرده و گویی از در افتادن در بازی ایجاد تغییر در رفتار بنگاه کناره­گیری می­کنند. این بنگاه لزوما اقتصادی نیست بلکه می­تواند یک مدرسه یا دانشگاه باشد که دانش­آموزان یا دانش­جویان در اثر نارضایتی از رفتار معلمین یا استادان واکنش نشان نمی­دهند. مشتریان زرنگ کسانی هستند که درقبال ناخشنودی از کاهش کیفیت محصولات بنگاه نسبت به آن واکنش داده و بنگاه را وادار به ایجاد تغییرات مثبت می­کنند. اما نکته مهم این است که همیشه وجود ترکیبی از این دو گروه از مشتریان برای بنگاه ضروری است. به عبارت دیگر مشتریان تنبل یا غیرحساس بنگاه را دل­گرم می­کنند تا برای ایجاد تغییرات نسبت به کسب درآمد از این گروه و بقای خود امیدوار باشد و مشتریان زرنگ نیز او را وامی­دارند تا نسبت به رفع نواقص خود بکوشد. درواقع، مشتریان زرنگ همان وفاداران به بنگاه هستند که خواسته یا ناخواسته خیر او را می­خواهند. اما این مساله در مورد یک نظام سیاسی نیز کاربرد دارد. هر نظام سیاسی نیز با دو گروه از شهروندان که مشتریان زرنگ و تنبل خدمات شهروندی این نظام سیاسی هستند روبرو می­باشد. عده­ای از شهروندان یا همان مشتریان تنبل نسبت به رفتارهای مختلف حکومت واکنشی نشان نمی­دهند و عاملی برای دل­گرمی مسئولین هر نظام سیایس جهت پیش­برد کارهای خود هستند. اما، شهروندان زرنگ یا حساس کسانی هستند که در امر سیاسی و نه صرفا رای دادن به مثابه کنشی حداقلی مشارکت دارند و مدام از طریق رسانه­های مختلف رفتار دولت را زیر ذره­بین می­گذارند و نسبت به آن واکنش نشان می­دهند. نظام سیاسی مبتنی بر آگاهی مردمی یا همان دموکراسی از واکنش شهروندان حساس نه تنها دل­گیر نشده بلکه دل­گرم می­شود و سعی می­کند تا به اعتراضات آنان گوش بسپارد و ایرادات خود را رفع کند. اما اگر به یک­باره تمام شهروندان یک نظام به مشتریان زرنگ یا حساس تبدیل شوند بدون با مشکلات زیادی روبرو خواهد شد، بنگاه اقتصادی نیز اگر صرفا با مشتریان زرنگ روبرو باشد لحظه­ای پس از کاهش کیفیت محصولات خود نمی­تواند به کار خود ادامه دهد. اما خوشبختی این است که در دنیای واقعی شهروندان نیز به دو دسته تنبل و زرنگ تقسیم می­شوند و همین امر سبب بقای هر نظام سیاسی می­شود. اعتراض وفادارانه ویژگی اصلی مشتریان زرنگ است.

دسته : اقتصاد سیاسی توسط : محمد رضا فرهادی‌پور