فرض عقلانیت و انسان اقتصادی سنگ زیربنای تجزیه و تحلیل اقتصادی است. اقتصاددانان جریان اصلی علم اقتصاد هم معتقدند برای توضیح و تشریح تمامی فعالیتهای انسانی میتوان از این فرض استفاده کرد. تعریف عقلانیت هم خیلی ساده است: انسان فعالیتی را هزینهبرتر است کنار میگذارد و برعکس. چند شب پیش در مسابقه فوتبال فرانسه و ایرلند، مهاجم فرانسوی، تیری آنری، با دست توپ را گرفت، دور از چشم داور. البته جلو چشم هزاران دوربین بیننده تلویزیونی زمینه چسبیدن توپ به دروازه ایرلند و رفتن فرانسه به جام جهانی را فراهم کرد. به عبارت دیگر تیری آنری به فوتبال فیرپلی، رفتار اخلاقی، گفت: نه. درواقع، آنری عقلایی رفتار کرد و میدانست در زوایهای که قرار دارد احتمال اینکه داور او را ببیند خیلی کم است و احتمال ورود توپ به دروازه خیلی زیاد. اما آنری هرگز به این فکر نکرد که او چیزی دارد به نام وجدان. تنها راه جاودانه شدن در تاریخ فوتبال این است که مانند مارادونا فیرپلی را زیر پا بگذاری و با دست گل بزنی. تاریخ فوتبال هیچگاه گلهای سالم را به اندازه اینگونه گلها در حافظه خود نگه نمیدارد، پس باید مترصد فرصت بود و آنری این را خوب میدانست.
اما آنری به کودکانی که او الگوی بیچونوچرای زندگی آنهاست و پدران و مادران این فرزندان که میخواهند فرزندانشان اول فوتبال فیرپلی را بیاموزند و بعد فوتبال را، اکنون نمیدانند که باید از این رفتار آنری دفاع کنند یا خیر؟ سالها به برادرم میگفتم همیشه سعی کن در فوتبال فیرپلی را رعایت کنی، اما بعد از این بازی او میگوید ببین کسی به جام جهانی میرود که فیرپلی نباشد و توپ را به تور بچسباند. راست میگوید. عقلانیت محدودی که به اخلاق و فیرپلی نه بگوید راهی جام جهانی میشود و بر صفحه اول تمام رسانههای صوتی، تصویری و نوشتاری جهان نقش میبنند و بازندگان باید بروند پی کارشان و به این فکر کنند که چرا ما با دست توپ را وارد دروازه نکردیم. جوابی برایش نداشتم.
تا وقتی فیفا از کله شقی دست برندارد و قوانین خود را اصلاح نکند چنین حوادثی طبیعی است. به جای انتقاد از هانری و تخطئه بازیکنان جایز الخطا که در مقابل چشم هزاران نفر بازی می کنند، که البته اعتراف به گناه هم کرده، باید از تشکیلات مافیایی انتقاد کرد که هنوز ساز و کارهای درست و حسابی (و بر مبنای تکنولوژی روز) را، جهت تضمین انجام بازیهای منصفانه و جلوگیری از تقلبهای عمدی و یا از روی هیجان آنی، طراحی و پیاده نکرده است
سلام
باتوجه به این که من معمولا اینجا نوشته های آکادمیک یا شبه آکادمیک می خوندم، انتظار دارم وقتی میگی عقلانیت محدود آنری همون عقلانیت محدودی باشه که سایمون میگه، ولی سایمون هیچ وقت در تحلیلش بحثی از اتیک و اخلاق نکرده، زمان محدود تصمیم گیری و اطلاعات زیاد و پیچیده دلیل ارایه این نظریه از سوی سایمون بود
سلام آقای شکری
درست است که واژه عقلانیت محدود را سایمون ابداع کرده، اما منظور من در اینجا عقلانیت محدودی است که منتقدین حوزه امپریالیسم علم اقتصاد به کار می برند بود.
اگه منظورت از امپریالیسم علم اقتصاد همون نفوذ علم اقتصاد به علوم دیگه است که گری بکر از پیشرو هاش است، میشه بگی عقلانیت محدود و اتیک در کجاهاش کاربرد داره
قشنگیه فوتبال به همینه فکر کن بعد از گل مهاجم بخواد وایسه تاتصویر آهسته رو نگاه کنن ببینن آفساید بوده یا نه
خیلی مسخره می شه
سلام آقای شکری
به کتاب منطق زندگی نوشته تیم هارفورد یا اقتصاد علم انگیزه ها نوشته استیون لویت رجوع کنید منظورم را متوجه می شوید.
این دو نفر از برجسته ترین پیروان گری بکر هستند.