اقتصاد جام جهانی فوتبال یادداشتی که برای روزنامه دنیای اقتصاد نوشتم.
آیا جام جهانی میتواند آفریقای جنوبی را از گرفتاریها و مشکلات اقتصادی برهاند؟ پاسخ به این پرسش چندان ساده نیست و تقریبا نیاز به پیشگویی دارد. اما باید دید آثار اقتصادی برگزاری جام جهانی در آفریقای جنوبی چگونه خود را به نمایش میگذارند؟ دولت آفریقای جنوبی طی چند سال گذشته تمام هموغم خود را صرف برگزاری جام جهانی فوتبال کرده است. در این یادداشت بدون اینکه مستقیما به وضعیت اقتصادی این کشور اشاره شود، سعی میشود تا نتیجۀ اقتصادی برگزاری چنین مسابقاتی به تصویر کشیده شود.
در سرتاسر جهان، دخالت دولت در ورزش یک موضوع قابلتوجه و البته اساسی است. اما منطق دفاع از ایدۀ دخالت دولت در ورزش همیشه بحثبرانگیز بوده و هست. تا اواسط قرن نوزدهم از این ایده تا حد زیادی با تقاضای دولت برای آمادگی نظامی توجیه میشد، بدین معنی که ورزش باعث ایجاد آمادگی جسمی در میان مردم میشد و در نتیجه دولت میتوانست در صورت لزوم از آنها استفاده نظامی کند. اما پس از آن بود که طیف وسیعی از مزایای اجتماعی و سیاسی برای دخالت دولت در ورزش ارائه شد. مثلاً از دولت بریتانیا نقل میشود که ترویج فعالیتهای فیزیکی بهدلیل مزایای آن برای سلامت افراد، منطقی برای دفاع از دخالت دولت در ورزش فراهم میکند. در سالهای اخیر بحثی میان اقتصاددانان و حامیان پرداخت یارانههای دولتی به ورزش درگرفته است. اقتصاددانان معتقدند مزایای ناشی از دخالت دولت در ورزش قابلاغماض است و در مواردی هم اصلاً مزایایی وجود ندارد.
آثار اقتصادی وقایع ورزشی (مثلاً جام جهانی یا المپیک)
این ادعا مطرح شده است که انجام سرمایهگذاریهای عمومی و دولتی برای برگزاری وقایع ورزشی بزرگ در چارچوب تز کینزی ترپزریق پول توسط دولت به اقتصاد و ضریب تکاثری آن، مزایای اقتصادی خالصی برای اقتصاد و جامعه به همراه دارد. معمولاً در این خصوص چهار متغیر مورد بررسی قرار میگیرد:
الف) اشتغال و دستمزدها: این ادعا همواره مطرح بوده که پروژههای کلان ورزشی منجر به ایجاد فرصتهای شغلی میشود. فرصتهای شغلی کوتاهمدت در بخش ساختوساز استادیومهای ورزشی و فرصتهای شغلی بلندمدت در کسبوکارهای جانبی مانند صنعت توریسم و رستورانداری و غیره. مطالعات زیادی به این موضوع اشاره کردهاند که درحالیکه ممکن است در این فرایند مشاغلی ایجاد شود، اما باید به مشاغلی هم که در این فرایند به دلیل اثر جانشینی از دست میرود، توجه داشت. با توجه به محدودیتهای بودجه، مخارج فزایندۀ مصرفکنندگان برای ورزش و امور مرتبط با آن، باعث کاهش هزینههای آنها در سایر امور زندگی میشود و همین امر باعث تعطیلی بسیاری از مشاغل غیرورزشی میشود. درحقیقت، برخی مطالعات نشان دادهاند که بعضی کسبوکارهای ایجاد شده بر اثر وقایع ورزشی بزرگ (مثل جام جهانی فوتبال) تمایل به استخدام تماموقت کارکنان ندارند و لذا مشاغل پایداری ایجاد نمیشود. برای مثال، فروش خروش به طرفداران تیم فراسنه ممکن است طی دوره برگزاری جام جهانیبرای گروهی شغل محسوب شود، اما پس از آن دیگر چنین نیست. همینطور فروش قهوه و ….
مطالعات دیگری هم نشان میدهند که ضریب فزایندۀ مخارج مالی مرتبط با ورزش ممکن است کمتر از سایر انواع مخارج باشد. این موضوع شاید به این دلیل است که مخارج ورزشی نسبت به مخارج غیرورزشی بیشتر تمایل دارند تا به خارج از اقتصاد محلی و منطقهای سرازیر شوند. مثلاً کارگران ساختمانی ممکن است تمایل کمتری برای زندگی در مناطق محلی برگزاری مسابقات ورزشی و بنابراین مصرف درآمدشان در آن مناطق داشته باشند. علاوهبراین، درحالیکه ممکن است مرحلۀ ساختوساز زیرساختهای ورزشی مشاغلی را ایجاد کند، مشاغل بلندمدت مرتبط با تسهیلات ورزشی بیشتر پارهوقت است و به کارگران غیرماهر نیاز دارد و دستمزدشان هم معمولا پایین است. لذا شاید فعالیتهایی از این دست نقش چندانی در بهبود کیفیت مشاغل تماموقت در عرصۀ اقتصاد محلی و منطقهای و ملی ایفا نکنند. با توجه به مسائل فوق، تعجبآور نیست که شواهد و ملاحظات پیشنهاد میکنند که توسعه و ساخت استادیومها یک مازاد خالص برای اقتصادیبهبار نمیآورد.
ب) استادیومهای ورزشی و میراث آنها: حق میزبانی یک واقعۀ ورزشی مهم (مثل جام جهانی) معمولا در رقابت با سایر شهرها یا کشورها بهدست میآید. در این «رقابت زیبا»، برنده، درواقع، مناقصهگری است که افراطیترین ولخرجیها را برای آن حادثه پیشنهاد کند. معمولاً آخرین وضعیت استادیومهای ورزشی و نوع معماری آنها باید برای برگزاری این مسابقات مورد توجه قرار گیرد. اغلب بزرگترین مشکل وقتی بروز میکند که بهمنظور پوشش هزینههای حفظ و نگهداری استادیوم ساخته شده باید یک مستأجر مناسب برای آن پیدا شود. برای مثال، به منظور پوشش هزینههای حفظ و نگهداری سالانۀ سوپردام سیدنی لازم است که این استادیوم هفتهای یکبار میزبان یک واقعۀ ورزشی باشد. بسیاری از استادیومهای ورزشی ساخته شده برای بعضی از بزرگترین وقایع ورزشی نمیتوانند چنین مشتریانی پیدا کنند. نتیجۀ مطالعهای که دربارۀ جام جهانی ۲۰۰۲ انجام شد، این بود که ساخت استادیومهای ورزشی برای وقایع ورزشی بزرگ منجر به «وعدههای اجرانشده در اقتصاد میشود».
ج) توریسم: از طریق بازاریابی و فعالیت رسانهها، شهر یا کشورِ میزبان مسابقات ورزشی (مثل جام جهانی فوتبال) قادر به جذب توریستها در هنگام برگزاری مسابقات و بعد از آن خواهد بود. معمولاً توریستها در محل، منطقه یا کشور میزبان پول خرج میکنند که میتواند موجب رونق آن اقتصاد شود. بااینحال، این موضوع کاملاً هم به نفع اقتصاد نیست. مثلاً اگر فردی آثار المپیک ۲۰۱۲ بر اقتصاد لندن را بررسی کند، میبیند که توریستهای زیادی خارج از لندن پول خود را هزینه میکند. اما اگر منظور اقتصاد اینگیلیس باشد، بههرحال پول توریستها در اقتصاد این کشور هزینه میشود. لذا هرچه منطقۀ مورد نظر بزرگتر باشد، تعداد توریستها کمتر به چشم میآید.
البته برگزاری مسابقات ورزشی میتواند با یک اثرجانشینی منفی در حوزه توریسم نیز همراه باشد: به این صورت که برخی از توریستها بهدلیل برگزاری این مسابقات ممکن است از سفر توریستی خود به شهر یا کشور میزبان منصرف شوند.
د) سرمایهگذاری در زیرساختها و بازسازی و نوسازی شهری: وقایع ورزشی مهم موجب حرکت تعداد زیادی از ورزشدوستان به آن شهر یا کشور میشود و لذا تقاضا برای زیرساختهای شهری که دولت بانی تأسیس یا بهبود آنها است، افزایش مییابد. سرمایهگذاریهای مرتبط با این شرایط عبارتند از: هتلها، حملونقل کارا و مخابرات و غیره.
همۀ ادعاهای فوق تاحد زیادی از این ایده دفاع میکنند که برگزاری مسابقات ورزشی مهم مثل جام جهانی رونق اقتصاد را به دبنبال دارد. اما دلایل خوبی هم برای بدبینی در مورد ادعاهای فوق وجود دارد. مثلا، بازسازی و نوسازی شهرها نیازمند سرمایهگذاریهای زیربنایی و نه سرمایهگذاریهای ویترینی است و این درحالی است که بیشتر سرمایهگذاریهای انجام شده برای میزبانی مسابقات ورزشی بزرگ از نوع ویترینی هستند. المپیک ۱۹۷۶ مونترئال از این نظر یک فاجعه اقتصادی بود. این نیز محتمل است بعضی پروژههای سرمایهگذاری که با میزبانی مسابقات ورزشی ارتباطی ندارند ممکن است به تأخیر افتاده یا متوقف شوند. در آفریقای جنوبی در خصوص ساخت مدارس چنین اتفاقی افتاده است.
حتی اگر بعضی مزایای ناشی از میزبانی تأئید شود، باید هزینه فرصت وجوه مالی عمومی بررسی شود، که میتواند برای تأمین مالی بیمارستانها و مدارس، بهبود رفاه سرمایۀ انسانی و افزایش بهرهوری بالقوه بهکار رود. بعضی مطالعات معتقدند که « میزبانی المپیک یا جام جهانی فوتبال میتواند واقعاً موجب زیان شغلی بلندمدت و پایدار شود.
بنابراین، مباحثات مدافع میزبانی وقایع ورزشی مهم بر بنیانهایی لرزانی بنا شدهاند. بههرحال، این مباحث باید از این نظر مورد توجه قرار گیرند که آیا میزبانی وقایع ورزشی مهم میتواند موجب بهبود رفاه مردم یک شهر یا کشور شود؟ لذا هزینهکردن بودجۀ عمومی برای ساختوسازهای ورزشی حداقل باید بر این ایده باشد که اگر ما را ثروتمندتر نمیسازند، حداقل مردم را خوشحالتر میکنند. برای قضاوت در مورد آثار اقتصادی جام جهانی فوتبال در آفریقای جنوبی کمی زود است، اما صدای شیپورهای محلی «ووزلاها» حکایت از این دارد که مردم خوشحالتر هستند، هرچند نلسون ماندلا در روز اول نتوانست در این شادی با مردم شریک شود.
Thanks , I’ve recently been searching for info about this subject for ages and yours is the greatest I’ve discovered till now. But, what about the bottom line? Are you sure about the source?
Thank you for making the sincere attempt to explain this. I feel very sturdy about it and even be told more. Whether its OK, as you reach more in depth knowledge, might you mind including more posts similar to this one with increased information? It might be extremely helpful and great for me and my colleagues.
Top Visit x Camgirls auf Deutschland !!!
Wspaniale artykuly w siecie dla kazdego rodzaju czytelnika. Serdecznie zapraszamy od odwiedzin naszego portalu poswieconego roznorodnej tematyce.
Aw, this was a really great publish. In theory I’d prefer to create like this also – taking time and genuine work to create a great write-up… but what can I say… I procrastinate alot and never seem to get some thing performed.
Pretty good publish. I just stumbled upon your blog site and wanted to say that I’ve really enjoyed reading your weblog posts. Any way I’ll be subscribing to your feed and I hope you publish again soon.
I thought it was going to be some boring old publish, but it really compensated for my time. I will publish a link to this page on my weblog. I’m positive my visitors will come across that very useful
Pretty very good publish. I just stumbled upon your blog page and desired to say that I have really enjoyed reading your blog site posts. Any way I’ll be subscribing to your feed and I hope you publish again soon.
Great post! I?m just starting out in community management/marketing media and wanting to learn how you can do it well – resources like this write-up are incredibly helpful. As our company is based from the US, it?s all a bit new to us. The example above is some thing that I worry about as nicely, the way to show your own genuine enthusiasm and share the fact that your product is useful in that case
I thought it was going to be some boring old post, but it really compensated for my time. I will post a link to this page on my blog site. I’m positive my visitors will find that very useful
Finally, a problem that I am passionate about. I have looked for information of this caliber for your final a number of hrs. Your site is drastically appreciated.
Have you ever considered adding more videos to your weblog posts to maintain the readers more entertained? I indicate I just read through the entire article of yours and it was fairly very good but since I’m more of a visual learner,I discovered that to be more helpful well let me understand how it turns out! I love what you guys are always up too. These clever perform and reporting! Keep up the fantastic works guys I’ve added you guys to my blogroll. This is a great write-up thanks for sharing this informative details.. I will check out your blog regularly for some latest post.
This article gives the light in which we can observe the reality. this is quite nice 1 and gives indepth details. thanks for this good report
Hello to all I can not recognize tips on how to add your site in my rss reader. Aid me, please
Let me start by stating nice post. Im not positive if it has been talked about, but when using Chrome I can by no means get the entire website to load without refreshing several times. Could just be my computer. Thanks.
forex cont demo[url=http://www.liveinternet.ro/tranzactii-forex-bursa-romania/]fc forex[/url]http://www.liveinternet.ro/tranzactii-forex-bursa-romania/ – forum forex romania
Hands down, Apple’s app store wins by a mile. It’s a huge selection of all sorts of apps vs a rather sad selection of a handful for Zune. Microsoft has plans, especially in the realm of games, but I’m not sure I’d want to bet on the future if this aspect is important to you. The iPod is a much better choice in that case.
I prefer the dwelling of this web-site, however I can’t load the many side section. If you’re able to solve maybe it’s terrific.
Fantastic publish! I?m just starting out in community management/marketing media and wanting to understand tips on how to do it properly – resources like this write-up are incredibly helpful. As our company is based from the US, it?s all a bit new to us. The example above is one thing that I worry about as well, tips on how to show your own genuine enthusiasm and share the fact that your product is useful in that case
Resources like the a single you mentioned right here will be very useful to me! I will publish a link to this page on my blog page. I’m sure my visitors will discover that quite useful.
Fast approval web directories , check it out now get a free backlink today!!
Hrmm that was weird, my comment acquired eaten. Anyway I desired to say that it’s great to understand that someone else also mentioned this as I had trouble finding the same info elsewhere. This was the very first location that told me the answer. Thanks.
Hello to all I can’t realize the way to add your site in my rss reader. Aid me, please
You may have not intended to do so, but I believe you have managed to express the state of mind that a lot of men and women are in. The sense of wanting to help, but not knowing how or in which, is some thing a lot of us are going through.
Straight to the point and well written! Why can’t every person else be like this?
Resources like the one you mentioned here will be very useful to me! I will publish a link to this page on my blog site. I am sure my visitors will locate that extremely useful.
Pretty great publish. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I have really enjoyed reading your blog site posts. Any way I’ll be subscribing to your feed and I hope you publish again soon.
This article gives the light in which we can observe the reality. this really is really wonderful a single and gives indepth data. thanks for this wonderful report
Thank you for one more essential article. Wherever else could everyone get that form of data in this kind of a comprehensive way of writing? I have a presentation incoming week, and I am around the lookout for these details.
I was very encouraged to search out this internet site. I wanted to thank you for this special examine. I absolutely savored every minor bit of it and I’ve you bookmarked to take a look at new things you publish.
I was quite encouraged to locate this web site. I desired to thank you for this particular examine. I absolutely savored each small little bit of it and I’ve you bookmarked to check out new stuff you publish.
Aw, this was a really excellent publish. In theory I’d like to compose like this also – taking time and true energy to create an excellent report… but what can I say… I procrastinate alot and by no means appear to get one thing carried out.
Keep ‘em coming… you all do these a great position at these Concepts… can’t tell you how significantly I, for one particular appreciate all you do!
Hello to all I can’t understand how you can add your website in my rss reader. Assist me, please
This can be a really very good examine for me, Ought to admit that you just are a single of the best bloggers I ever saw.Thanks for posting this informative post.