موضوع برابری در توسعه جهانی عنوان سخنرانی گونار میردال در دریافت جایزه نوبل است. میردال معتقد است که این موضوع اساسا یک موضوع اخلاقی است. در سال ۱۹۷۴ که میردال جایزه نوبل علم اقتصاد را دریافت کرد بحث توسعه و چگونگی توسعهیافتن کشورهای فقیر در مرکز مباحثات توسعه بود. آن روزها اقتصاددانان توسعه بروبیایی داشتند و بحث توسعه خیلی داغ بود. از آرتور لوئیس و روزنشتاین رودن گرفته تا آلبرت هیرشمن و آمارتیاسن. میردال بحث فرایند کمک و میزان کمک از کشورهای توسعهیافته به فقیرها را در بخش اول سخنرانی خود مورد توجه قرار میدهد. بهنظر او کشورهای توسعهیافته و به خصوص امریکا کمکهای خود را بعد از جنگ جهانی دوم بیشتر با اهداف نظامی خود مرتبط میساختند و اهداف انسانی کمتری برای کمکهای خود قائل بودند. میردال یک نکته جالب در سخنرانی خود مطرح کرده و آن این است که الگوهای توسعه پیشنهادی برای کشورهای فقیر تاحد زیادی خوشبینانه بوده و برای همین ناموفق بودهاند. او ریشه این ناموفقی را در نادیده گرفتن عوامل غیراقتصادی توسعه میداند که مانع بزرگی بر سر فرایند توسعه هستند. همچنین مدام به مسئله کمکها توجه میکند و نحوه پرداخت و میزان آنها را نقد میکند. گویی علم اقتصاد اصلا پیشرفت نکرده است. هنوز بعد از گذشت بیش از سه دهه از این سخنرانی بحث از نهادهای سیاسی و غیراقتصادی است که مانع توسعه هستند.
میردال در بخشی از سخنرانی خود اقتصاددانان را به باد انتقاد میگیرد و میگوید: نبودن شوقی از جانب اکثر اقتصاددانان حرفهای برای موشکافی ارقام آماری در زمینه کمکها برای من شرمآور است، همانند استفاده غیرنقادانه آنان از بسیاری از آمارها از کشورهای توسعهنیافته، پذیرش چرخش معنای سیاسی از جانب آنان و موضوع اصلیتر، استفاده از سیستمهای تحلیل مفهومی که برای شرایط کشورهای توسعهنیافته نامناسب است نیز باعث شرمساری است.
در بخش دوم سخنرانی او مسئله جمعیت و تغییر ماهوی مسائل توسعه را بررسی میکند. افزایش قیمت نفت در دهه ۱۹۷۰ باعث میشود بعضی از این کشورهای در ظاهر فقیر صاحب پول و ثروت زیادی شوند اما بازهم نمیتوانستند توسعه بخرند. کاری که هنوز هم برخی از سیاستمداران کشورهای نفتی به آن فکر میکنند. البته در نظر میردال گرچه نفتیها تاحدی میتوانند پول کسب کنند و از راه تشکیل جایی مثل اوپک به قدرت چانهزنی خود در نظم جهانی بیفزایند اما بقیه کشورهای فقیر و توسعهنیافته چنین موقعیتی ندارند.
او بحث جمعیت در کشورهای توسعهنیافته و رشد آن را مورد بحث قرار میدهد. از مشکلات رشد جمعیت در این کشورها برای توسعه میگوید و مسائلی مثل گرسنگی را مورد توجه قرار میدهد. ظاهرا در زمانه او ۱۰ میلیون نفر تا سر حد مرگ گرسنه بودهاند و حداقل نیم میلیارد نفر در حاشیه گرسنگی بودهاند. گمان نمیکنم هنوز هم وضعیت جهان بهتر شده باشد.
سخنرانی طولانیتر از این حرفها است و هرچه میخوانم تمام نمیشود. بخش دوم آن را فردا مینویسم. اما از طنزهای علم اقتصاد این است که به هایک و میردال در یک سال جایزه نوبل دادهاند. وقتی این دو سخنرانی را در کنار هم میخوانی تفاوت جدی این دو اقتصاددانان کاملا روشن میشود. این سخنرانی در شماره ۷ و ۸ مجله اقتصاد سیاسی همه جانبه موسسه دین و اقتصاد منتشر شده است.
موضوع برابری در توسعه جهانی
۱۱ Responses to “موضوع برابری در توسعه جهانی”
کتابهای من
با مزه اینجاست که میردال بعد از دریافت گفته بود اگه می دونست این جایزه را قراره با واپس گرایی مثل هایک تقسیم کنه اصلا اونو نمی گرفت
باسلام
جناب آقای فرهادی
می خواستم از شما سوال کنم که در دانشگاه علامه، برای خرد۲ دوره فوق لیسانس، چه سرفصل هایی تدریس می شود
ممنون می شوم که لااقل تجربه خودتان را لطفا بفرمایید
تجربه من کمی قدیمی است. مربوط به سال ۸۲:
من با دکثر پژویان این درس را گذراندم که ایشان کتاب بخش دوم کتاب کوانت را تدریس می کردند. بازارهای رقابتی و انحصاری و تعادل عمومی و اینها. البته بدون اینکه دست به گچ ببرند. من از کلاس حل تمرین ایشان چیزهای بیشتری یاد گرفتم.
بعد از آن دکثر شاکری این دوره را تدریس می کرد که البته درس ایشان نفس گیر بود و به ام دبلیو جی و لیارد و هال واریان اشاراتی داشتند.
مشکلی که با در درس خرد یک با آقای شاکری داشتم این بود که مثلا ایشان قضیه روی را به سه یا چهار طریق اثبات می کردند و در امتحان هم همین طور چیزی را می خواستند.
اما به هر حال این قضیه را اگر به صد طریق هم اثبات کنیم نتیجه یکی است.
به هر حال ایشان در طرح مباحث نوین و استفاده از کتب جدید بسیار به روز بودند و گمانم هنوز هم چنین باشد.
مثلا خانم میلانی هم در علامه خرد می گوید که همان کتاب کوانت را درس می داد که زیاد به روز نبود.
به تازگی خیر ندارم. اما می دانم که بعید از وضعیت بهتر شده باشد. شاید برای این منظور بهتر است به سرفصل های خرد ۲ در شریف نگاه کنید
جناب آقای فرهادی عزیز
خیلی از شما ممنونم که خیلی سریع پاسخ دادید
در جمله بازارهای رقابتی و انحصاری و تعادل عمومی و اینها. “اینها” برای من خیلی مهمه!! میشه بفرمایید که آیا وارد مباحث بهینه کردن در طول زمان، کالاهای عمومی، مالیات و مباحث اقتصاد رفاه هم می شوند؟
ببینید دکتر پژویان نه. اما آقای شاکری بحث بهینه کردن در طول زمان و مباحث اقتصاد رفاه را به طور دقیق براساس یکی از فصول پایانی کوانت تدریس می کردند.
بحث کالاهای عمومی را هم در دوره ارشد من کمتر دیده ام که بحث کنند. اینها در کلاس شاکری شامل به دام انداختن منحنی های بی تفاوتی هم می شود که بحثی بسیار دشوار اما جذاب بود. .
از راهنمایی مفید شما سپاسگزارم
راستی گفتید دشوار
می توانم نظر دقیق شما را راجع به این عبارت بدانم؟ : هیچ مبحثی در اقتصاد دشوار نیست، زیرا اقتصاد مطالعه طبیعت اقتصادی فرد و اجتماع است. بعضی مباحث اقتصادی گنگ بیان می شوند ولی قطعا بیان شیوایی از همان مباحث می تواند وجود داشته باشد.
به قول یکی از اساتید: اقتصاد بخودی خود سخت نیست، اما برخی از اقتصاد دانان آنرا سخت می کنند
فردا پاسخ می دهم
Heya i’m the very first time here. I found this board and that i think it is really useful & it reduced the problem out much. I hope to offer something back and aid others as if you solved the problem.
Excellent post. I was checking constantly this blog and I am impressed! Very helpful info particularly the last part I care for such info a lot. I was seeking this particular info for a very long time. I will keep the attention of your blog. Thank you and have a nice day.
Top Visit x Camgirls auf Deutschland !!!
The Zune concentrates on being a Portable Media Player. Not a web browser. Not a game machine. Maybe in the future it’ll do even better in those areas, but for now it’s a fantastic way to organize and listen to your music and videos, and is without peer in that regard. The iPod’s strengths are its web browsing and apps. If those sound more compelling, perhaps it is your best choice.