<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>دگردیسی مشغولیت‌ها &#187; اقتصاددانان</title>
	<atom:link href="http://farhady.com/category/economists/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://farhady.com</link>
	<description>نوشته های اقتصادی محمدرضا فرهادی پور</description>
	<lastBuildDate>Wed, 28 Jul 2010 03:43:22 +0000</lastBuildDate>
	<generator>http://wordpress.org/?v=2.8.4</generator>
	<language>fa</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
			<item>
		<title>فراسوی بازارها و دولت ها</title>
		<link>http://farhady.com/1389/04/%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%88%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7-%d9%88-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d9%87%d8%a7/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/04/%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%88%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7-%d9%88-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d9%87%d8%a7/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 20 Jul 2010 04:04:59 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>
		<category><![CDATA[بازار]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1411</guid>
		<description><![CDATA[فراسوی بازارها و دولت ها: حکمرانی چندمرکزی سیستم های پیچیده اقتصادی، درواقع سخنرانی جایزه نوبل الینور اوستروم است که حالا در قالب مقاله ای در آمریکن اکونومیک ریویو چاپ شده است. هرگز قبل از دریافت جایزه نوبل توسط اوستروم نام او را نشنیده بودم و کمتر اقتصادخوانده و اقتصاددانانی را می شناختم که او را [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:8iQNqKO5VuoJ:pubs.aeaweb.org/doi/pdfplus/10.1257/aer.100.3.641">فراسوی بازارها و دولت ها: حکمرانی چندمرکزی سیستم های پیچیده اقتصادی</a>، درواقع سخنرانی جایزه نوبل الینور اوستروم است که حالا در قالب <a href="http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:8iQNqKO5VuoJ:pubs.aeaweb.org/doi/pdfplus/10.1257/aer.100.3.641">مقاله ای در آمریکن اکونومیک ریویو</a> چاپ شده است. هرگز قبل از دریافت جایزه نوبل توسط اوستروم نام او را نشنیده بودم و کمتر اقتصادخوانده و اقتصاددانانی را می شناختم که او را بشناسد. حالا باید منتظر بمانیم و ببینیم جعفر خیرخواهان کی این مقاله را ترجمه می کند! تا ما بیشتر با اندیشه های اوستروم آشنا شویم.</p>
<p><a href="http://www.majlis.ir/mhtml/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=3389">فضای کسب و کار ایران در نظرخواهی از تولیدکنندگان داخلی.</a> این گزارش را مرکز پژوهش های مجلس منتشر کرده که حاوی نکات جالبی است.</p>
<p><a href="http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=215755">روزنامه دنیای اقتصاد خبری</a> را منتشر کرده مبنی بر این که در بازار اجاره تمامی مالکان به دنبال دریافت اجاره بها هستند و نه پول پیش یا رهن کامل. چرا این قدر دیر؟ الان نزدیک به چهار سال است که رفتار مالکان و صاحبخانه ها به این صورت تغییر کرده است. نکته جالب این است که معلوم نیست وقتی مالک مسکن نمی تواند از پول رهن مسکن استفاده کند، مستأجر چطور باید بتواند آن را به پول اجاره ماهانه تبدیل کند؟ جز این که باید از همان پول اجاره را بپردازد و بعد از چند ماه دیگر آن پول را هم ندارد.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/04/%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%88%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d9%87%d8%a7-%d9%88-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d9%87%d8%a7/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>2</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>گفت‌وگو با میلتون فریدمن</title>
		<link>http://farhady.com/1389/04/%da%af%d9%81%d8%aa%e2%80%8c%d9%88%da%af%d9%88-%d8%a8%d8%a7-%d9%85%d9%8a%d9%84%d8%aa%d9%88%d9%86-%d9%81%d8%b1%d9%8a%d8%af%d9%85%d9%86/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/04/%da%af%d9%81%d8%aa%e2%80%8c%d9%88%da%af%d9%88-%d8%a8%d8%a7-%d9%85%d9%8a%d9%84%d8%aa%d9%88%d9%86-%d9%81%d8%b1%d9%8a%d8%af%d9%85%d9%86/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 03 Jul 2010 12:33:27 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1380</guid>
		<description><![CDATA[گفت‌وگو با میلتون فریدمن. مصاحبه کننده جان بی تیلور. برگرفته از کتاب در ذهن اقتصاددانان.
این گفت و گو مهم ترین گفت و گویی است که تا به حال از فریدمن خوانده ام. مصاحبه کننده هم اقتصاددان برجسته ای است که بحثی چالشی را با فریدمن انجام داده است. فریدمن هم در این گفت و گو [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=212728"></a><a>گفت‌وگو با میلتون فریدمن. مصاحبه کننده جان بی تیلور.</a> برگرفته از کتاب در ذهن اقتصاددانان.</p>
<p style="text-align: right;"><span style="color: #336699;"><span style="color: #000000;">این گفت و گو مهم ترین گفت و گویی است که تا به حال از فریدمن خوانده ام. مصاحبه کننده هم اقتصاددان برجسته ای است که بحثی چالشی را با فریدمن انجام داده است. فریدمن هم در این گفت و گو با هیچکس رودربایستی نداشته و در مورد آی کیو روسای جمهور امریکا و ملاقاتش با ریگان و انتقاداتش از او بحث کرده است. از چگونگی علاقه مندیش به اقتصاد گفته است. بخشی از تاریخ اقتصاد امریکا را بیان کرده است. همچنین گفته که روزگاری اندیشه هایی سوسیالیستی در سر می پرورانده است.بعد عاشق نظام بازار آزاد شده است و از آشناییش با رز گفته است.<br />
</span></span></p>
<p style="text-align: right;"><span style="color: #336699;"><span style="color: #000000;"><a href="http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=212894">بخش اول و دوم آن را در دنیای اقتصاد چاپ کرده اند</a>و مترجم آن هم من هستم. مصاحبه را از دست ندهید.<br />
</span></span></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/04/%da%af%d9%81%d8%aa%e2%80%8c%d9%88%da%af%d9%88-%d8%a8%d8%a7-%d9%85%d9%8a%d9%84%d8%aa%d9%88%d9%86-%d9%81%d8%b1%d9%8a%d8%af%d9%85%d9%86/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>5</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>ژورنال آو اکونومیک پرسپکتیوز</title>
		<link>http://farhady.com/1389/04/%da%98%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%84-%d8%a2%d9%88-%d8%a7%da%a9%d9%88%d9%86%d9%88%d9%85%db%8c%da%a9-%d9%be%d8%b1%d8%b3%d9%be%da%a9%d8%aa%db%8c%d9%88%d8%b2/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/04/%da%98%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%84-%d8%a2%d9%88-%d8%a7%da%a9%d9%88%d9%86%d9%88%d9%85%db%8c%da%a9-%d9%be%d8%b1%d8%b3%d9%be%da%a9%d8%aa%db%8c%d9%88%d8%b2/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 29 Jun 2010 04:13:09 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1376</guid>
		<description><![CDATA[دسترسی مجانی به ژورنال آو اکونومیک پرسپکتیوز برای چند روز. ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۰
]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://www.aeaweb.org/jep/contents/index.php">دسترسی مجانی به ژورنال آو اکونومیک پرسپکتیوز برای چند روز. ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۰</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/04/%da%98%d9%88%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%84-%d8%a2%d9%88-%d8%a7%da%a9%d9%88%d9%86%d9%88%d9%85%db%8c%da%a9-%d9%be%d8%b1%d8%b3%d9%be%da%a9%d8%aa%db%8c%d9%88%d8%b2/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>2</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>هایک، راه بندگی و محافظه کاران بریتانیایی</title>
		<link>http://farhady.com/1389/04/%d9%87%d8%a7%db%8c%da%a9%d8%8c-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%a8%d9%86%d8%af%da%af%db%8c-%d9%88-%d9%85%d8%ad%d8%a7%d9%81%d8%b8%d9%87-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%b1%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8c/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/04/%d9%87%d8%a7%db%8c%da%a9%d8%8c-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%a8%d9%86%d8%af%da%af%db%8c-%d9%88-%d9%85%d8%ad%d8%a7%d9%81%d8%b8%d9%87-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%b1%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8c/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 23 Jun 2010 09:31:54 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1373</guid>
		<description><![CDATA[هایک، راه بندگی و محافظه کاران بریتانیایی، مقاله ای است درباره دیدار هایک با چرچیل و فرایند چاپ کتاب راه بندگی. این کتاب در دوران چنگ جهانی توسط انتشارات راتلج چاپ شده است. در زمان جنگ کاغذ جیره بندی شده و چاپ کتب با محدودیت روبه رو بود. بعد یک نسخه عمومی تر از کتاب [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://www.informaworld.com/smpp/content~db=all~content=a755227645">هایک، راه بندگی و محافظه کاران بریتانیایی</a>، مقاله ای است درباره دیدار هایک با چرچیل و فرایند چاپ کتاب راه بندگی. این کتاب در دوران چنگ جهانی توسط انتشارات راتلج چاپ شده است. در زمان جنگ کاغذ جیره بندی شده و چاپ کتب با محدودیت روبه رو بود. بعد یک نسخه عمومی تر از کتاب راه بندگی نوشته می شود، البته نه توسط خود هایک. خلاصه مقاله کوتاه و جالب است.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/04/%d9%87%d8%a7%db%8c%da%a9%d8%8c-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%a8%d9%86%d8%af%da%af%db%8c-%d9%88-%d9%85%d8%ad%d8%a7%d9%81%d8%b8%d9%87-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%b1%db%8c%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8c/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>مناظره نورث و فریدمن</title>
		<link>http://farhady.com/1389/04/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%b1%d8%ab-%d9%88-%d9%81%d8%b1%db%8c%d8%af%d9%85%d9%86/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/04/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%b1%d8%ab-%d9%88-%d9%81%d8%b1%db%8c%d8%af%d9%85%d9%86/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 23 Jun 2010 05:00:22 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1371</guid>
		<description><![CDATA[مجله مهرنامه شبه‌مناظره‌ای میان محمد ستاری‌فر و مسعود نیلی چاپ کرده است و نوشته چندان بی‌راه نیست که آن دو را به ترتیب به داگلاس نورث نهادگرا و میلتون فریدمن بازارگرا تشبیه کنیم. به‌گمان من خیلی هم بی‌راه است. نه ستاری‌فر در قامت داگلاس نورث است و نه نیلی در اندازه‌های فریدمن. نمی‌دانم چرا این [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify; " dir="rtl">مجله مهرنامه شبه‌مناظره‌ای میان محمد ستاری‌فر و مسعود نیلی چاپ کرده است و نوشته چندان بی‌راه نیست که آن دو را به ترتیب به داگلاس نورث نهادگرا و میلتون فریدمن بازارگرا تشبیه کنیم. به‌گمان من خیلی هم بی‌راه است. نه ستاری‌فر در قامت داگلاس نورث است و نه نیلی در اندازه‌های فریدمن. نمی‌دانم چرا این بازار تعارفات برچیده نمی‌شود. چند سال پیش هم وقتی حسین عظیمی درگذشته بود یکی می‌گفت حسین عظیمی اندیشه‌هایی چون آمارتیاسن داشته و می‌توان عظیمی را با سن قیاس کرد و در این باره هم چندین مقاله و یادداشت چاپ کرد. راستش به‌نظر من در مورد این هر سه اقتصاددان باید گفت که گرچه نیلی در بازارگرایی، ستاری‌فر در نهادگرایی و عظیمی در توسعه شاید نسبت به اقتصاددانان و اقتصادخوانان ایرانی چند متری جلوتر باشند، اما از فریدمن، نورث و آمارتیاسن حداقل چند کیلومتری عقب‌تر هستند.</p>
<p style="text-align: justify; " dir="rtl">
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/04/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b8%d8%b1%d9%87-%d9%86%d9%88%d8%b1%d8%ab-%d9%88-%d9%81%d8%b1%db%8c%d8%af%d9%85%d9%86/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>5</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>رابرت لوکاس، ترک سیگار، از روزنامه نگاری بدم می آید</title>
		<link>http://farhady.com/1389/03/%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b1%d8%aa-%d9%84%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b3%d8%8c-%d8%aa%d8%b1%da%a9-%d8%b3%db%8c%da%af%d8%a7%d8%b1%d8%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d9%88%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%86%da%af%d8%a7/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/03/%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b1%d8%aa-%d9%84%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b3%d8%8c-%d8%aa%d8%b1%da%a9-%d8%b3%db%8c%da%af%d8%a7%d8%b1%d8%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d9%88%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%86%da%af%d8%a7/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 19 Jun 2010 04:10:47 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>
		<category><![CDATA[کتاب]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1352</guid>
		<description><![CDATA[گفت و گو با رابرت لوکاس یکی از مصاحبه های کتاب ارزش مند در ذهن اقتصاددانان است که برای روزنامه دنیای اقتصاد ترجمه کرده ام. مصاحبه مختصر و مفید است، چون اصولا همان طور که بنت مک کالوم می گوید لوکاس روده درازی نمی کند. در این مصاحبه لوکاس در خصوص ترک سیگارش صحبت می [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=211328">گفت و گو با رابرت لوکاس یکی از مصاحبه های</a> کتاب ارزش مند <a href="http://economistmind.blogspot.com/">در ذهن اقتصاددانان</a> است که برای <a href="http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=211328">روزنامه دنیای اقتصاد</a> ترجمه کرده ام. <a href="http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=211328">مصاحبه مختصر و مفید</a> است، چون اصولا همان طور که بنت مک کالوم می گوید لوکاس روده درازی نمی کند. در این مصاحبه لوکاس در خصوص ترک سیگارش صحبت می کند.  کتاب در ذهن اقتصاددانان رو ترجمه کردم، اما ترجیح دادم از طریق روزنامه منتشرش کنم.</p>
<p>جالب این است که لوکاس ابتدا تاریخ خوانده و از مسیر تاریخ اندیشه اقتصاد به اقتصاد علاقه مند شده است.</p>
<p dir="rtl">مک کالوم: چگونه موفق به ترک سیگار شدید؟</p>
<p>لوکاس: وقتی ۱۳ ساله بودم سیگار کشیدن را شروع کردم و در سن ۵۶ سالگی سیگار را ترک کردم، اما نمی توانم در  این مورد مشاور خوبی باشم. من به کمک <em>تکه های</em> نیکوتین سیگار را ترک کردم. ترس، سرزنش و بدنامی اجتماعی، همگی عوامل مشترک در ترک سیگار بودند.</p>
<p><span style="color: #000000;">مک کالوم: در مورد نوشتن ستون‌های اقتصادی برای یک روزنامه یا مجله عمومی نظرتان چیست؟ آیا علاقه‌ای به انجام چنین کاری دارید؟<br />
لوکاس: شاید یک روزی داشته باشم، اما الان ندارم. احساس اکتشاف و پیشرفت فکری را که می‌توانم از پژوهش در اقتصاد تکنیکی به‌دست بیاورم، دوست دارم. به منظور کسب این احساس، لازم است که زمان زیادی صرف مسائلی شود که به‌خوبی آنها را نمی‌فهمم یا احتمالا هرگز نخواهم فهمید. پژوهش اقتصادی کار سختی است و همزمان که پیرتر می‌شوید و مشهورتر، به اجتناب از آن علاقه‌مند‌تر می‌شوید و بهانه‌های خوشایندی می‌تراشید. آخرین چیزی که من نیاز دارم بهانه‌های بیشتر است. </span></p>
<p><span style="color: #000000;">خلاصه،<a href="http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=211328"> این گفت و گو </a>خواندنی و در عین حال مهم است تا بدانیم یکی از بزرگان علم اقتصاد چه مسیری را طی کرده تا به جایزه نوبل علم اقتصاد رسیده است. می توانید آن را از <a href="http://www.donya-e-eqtesad.com/Default_view.asp?@=211328">صفحه روزنامه دنیای اقتصاد</a> بخوانید یا در ادامه مطلب. <span id="more-1352"></span></span></p>
<p style="margin-left: 6px; margin-right: 6px;" dir="rtl" align="justify"><span style="color: #336699;">گفت‌وگو با رابرت لوکاس؛ از کتاب در ذهن اقتصاددانان</span><br />
<strong> <span style="color: #cc0000;">بررسی زندگی و آثار پسرشیکاگو</span></strong></p>
<p style="margin-left: 6px; margin-right: 6px;" dir="rtl" align="justify"><span style="font-size: 9pt; font-family: tahoma; color: #003366;"> مصاحبه‌کننده: بنت مک کالوم<br />
مترجم: محمدرضا فرهادی‌پور<br />
رابرت (باب) لوکاس به‌عنوان تاثیرگذارترین اقتصاددان ۳۰-۲۵ سال گذشته حداقل در میان آنهایی که در اقتصاد پولی و کلان کار می‌کنند، شدیدا مورد احترام است. </span><span style="color: #336699;"><br />
</span></p>
<table style="border-collapse: collapse;" border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="150" align="left" bordercolor="#111111">
<tbody>
<tr>
<td width="100%"><a href="javascript:PopupPic('2106/28-01.jpg%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20')"> <img src="http://www.donya-e-eqtesad.com/News/2106/28-01.jpg" border="1" alt="" hspace="5" width="200" /></a></td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p><span style="color: #000000;"> کار او انگیزه اولیه بازبینی جدی و تجدید حیات این حوزه گسترده را فراهم نمود، بازبینی‌ای که غلبه انتظارات عقلایی، ظهور نظریه تعادل ذاتی نوسانات دوره‌ای و تشخیص اجزای تحلیلی لازم برای استفاده از مدل‌های اقتصاد‌سنجی در سیاست‌گذاری را رقم زد. اینها دستاوردهایی است که در سال ۱۹۹۵ جایزه نوبل علم اقتصاد را برای او به ارمغان آوردند. علاوه‌ بر این، او مشارکت‌های برجسته‌ای در زمینه موضوعات دیگر دارد که برای دریافت جایزه دیگری کافی و بحث‌برانگیز هستند. در این میان نوشته‌های مهمی هم در مورد قیمت‌گذاری دارایی، رشد و توسعه اقتصادی، تعیین نرخ ارز، سیاست تورمی و مالیه بهینه و ابزارهایی برای تحلیل مدل‌های بازگشت‌کننده پویا به چشم می‌خورد.<br />
حقیقتا، باب لوکاس یکی از محصولات دانشگاه شیکاگو است؛ او هم در مقطع کارشناسی و هم در مقطع دکترا و هم از سال ۱۹۷۵ به‌ عنوان استاد در آن مشغول مطالعه بوده است. همچنین، رییس بخش اقتصاد دانشگاه شیکاگو و دو دوره هم ویراستار مجله اقتصاد سیاسی بوده است. علاوه‌براین، من و بعضی از همکارانم در کارنگی ملون دوست داریم به این نکته اشاره کنیم که باب در مدرسه تحصیلات تکمیلی مدیریت صنعتی اینجا از ۱۹۶۳ تا ۱۹۷۴ استاد بوده، طی این دوره بخش‌ اصلی کارهای خود که به خاطر آنها جایزه نوبل را دریافت کرد، انجام داده و منتشر کرده است. از این‌ رو، نمی‌توانم در این گفت‌وگو بر طرح پرسش‌هایی در مورد سال‌های حضورش در این مدرسه اصرار کنم.<br />
بسیاری از محققین حرفه اقتصاد هم تحت‌تاثیر مهارت‌های تکنیکی باب لوکاس بوده‌ و هم از او الهام گرفته‌اند، اما روشنی، ظرافت و ریزه‌کاری موجود در سبک نوشتاری او به همراه انتخاب موضوعات تحقیقی مثال‌زدنی است که مورد دوم نشان‌دهنده جدیت لوکاس در این مسیر است. هر یک از پروژه‌های تحقیقاتی او حمله‌ای است به یکی از مسائلی که به‌طور همزمان مورد علاقه حوزه تئوریک محض است و از سوی دیگر از چشم‌انداز سیاست‌گذاری اقتصادی نیز دارای اهمیت ویژه‌ای است. هیچ چیز بیهوده‌ای در کارهای تحقیقاتی لوکاس وجود ندارد، همچنان‌ که او طی این گفت‌وگو این موضوع را به‌یاد من آورد.<br />
همان‌طور که برای کسانی که او را می‌شناسند، لوکاس شخصی است که هرگز سه کلمه را مورد استفاده قرار نمی‌دهد، در حالی ‌که تنها یکی از آنها کافی است؛ اما آن یک کلمه معمولا با دقت زیاد انتخاب می‌شود. این ویژگی در این گفت‌وگو کاملا به چشم می‌آید. برخلاف سایر گفت‌وگوهای مرسوم مجله پویایی اقتصاد کلان و همین‌طور با اجازه ویراستار این نشریه این گفت‌وگو از طرق ایمیل انجام شد. بنابراین، نسبت به سایر گفت‌وگوهای انجام شده از حجم کمتری برخوردار است، اما فکر می‌کنم خوانندگان نکات مهیج آنها را پیدا خواهند کرد. فرآیند به‌دست آمدن آنها تا حدی چالشی؛ اما برای من خیلی سودمند و کاملا لذت‌بخش بود.</p>
<p>مک کالوم: اجازه می‌خواهم گفت‌وگو را با این پرسش آغاز کنم که شما کی و چگونه به علم اقتصاد هم به‌طور کلی و هم به‌عنوان یک رشته تخصصی علاقه‌مند شدید؟<br />
لوکاس: زمانی‌ که ۷ یا ۸ ساله بودم، پدرم از من پرسید، آیا به این موضوع توجه کرده‌ام که چند چرخ‌دستی در بلوک منزل ما مشغول توزیع شیر هستند؛ داریگولد (۱) به تعدادی از خانه‌ها و کارنیشین (۲) به برخی دیگر شیر می‌داد. البته توزیع‌کنندگان دیگری هم بودند. ما آنها را شمردیم: پنج شش تایی بودند. پدرم پرسید که آیا متوجه تفاوت‌های موجود در شیر این لبنیاتی‌ها شده‌ام؟ به این موضوع فکر نکرده بودم. بعد گفت که در نظام سوسیالیسم تنها یک چرخ دستی شیر را در اختیار تمامی خانه‌های هر بلوک قرار می‌دهد و زمان و بنزین هدر رفته در این میان را به سایر فعالیت‌ها اختصاص می‌دهد. کاملا مطمئن نیستم که این نخستین بحث اقتصادی من بوده باشد، اما این قدیمی‌ترین بحثی است که به‌خاطر می‌آورم. والدینم در دهه ۱۹۳۰ درگیر سیاست بودند و فضائل بازار آزاد به‌خوبی در نحوه تفکر آنها و من جای نداشت. ما همین‌طور به بحث در این مورد می‌پرداختیم که چگونه یک نظام اقتصادی باید با درایت مدیریت شود و همین‌طور هر روز در خصوص جزئیات اینکه این امر چگونه می‌تواند انجام شود و باید چگونه اجرا شود، بحث می‌کردیم. به‌عنوان یک دانشجوی دوره کارشناسی در شیکاگو در دهه ۱۹۵۰ ایده‌ام این بود که مسیر فکری تصادفی است و می‌دانستم که این همان چیزی است که من برای خودم می‌خواهم. در کالج، این علایق و پیش‌داوری‌ها مرا به رشته تاریخ سوق داد. نخستین‌بار در دوران کارشناسی ‌ارشد به اقتصاد نقل مکان کردم.<br />
مک کالوم: چگونه به‌عنوان دانشجوی دوره کارشناسی به شیکاگو رفتید؟<br />
لوکاس: انتخاب من این بود که در خانه بمانم و به دانشگاه واشنگتن در سیاتل بروم. شیکاگو به من بورسیه‌ای با شهریه کامل داد که بلیت بخت من برای مستقل شدن بود و این همان کاری بود که باید انجام می‌دادم.<br />
مک کالوم: یعنی به‌عنوان یک دانشجوی تاریخ به اقتصاد علاقه‌مند شدید؟ می‌توانید کمی بیشتر در مورد دلایل‌تان برای گرایش به علم اقتصاد توضیح دهید؟<br />
لوکاس: من از تاریخ اقتصاد وارد اقتصاد شدم و هیچ‌گونه ‌ایده‌ای در مورد اینکه اقتصاد چیست و اقتصاددانان چه می‌کنند، نداشتم. کاملا شانسی و اتفاقی بود، اما خیلی زود به نقش اساسی ریاضیات در اقتصاد پی‌بردم و خیلی طول نکشید که فهمیدم این شیوه تفکر در مورد رفتار انسان [انسان اقتصادی] هم‌خو و در راستای سلیقه من است.<br />
مک کالوم: چگونه توانایی خود در ابزارهای ریاضی را تقویت کردید؟<br />
لوکاس: این نکته به‌راحتی به دست فراموشی سپرده می‌شود که در اوایل دهه ۱۹۶۰ ریاضیات ناچیزی برای دانستن غایت تکنیکی اقتصاد مورد نیاز بود، به آن زمان برگردیم. حساب، دیفرانسیل و معادلات تفاضلی را قبل از اینکه به رشته تاریخ بیایم در دبیرستان گذرانده بودم. کتاب بنیان‌های ساموئلسون (و باقی همکارانم) به من یاد داد که اقتصاددانان چگونه ریاضیات را در اقتصاد مورد استفاده قرار می‌‌دهند. تابستان‌ها به‌عنوان دانشجوی کارشناسی ارشد جبر خطی و یک دوره حساب دیفرانسیل پیش‌رفته و همچنین درس آماره‌های ریاضی را در بخش آمار شیکاگو گذراندم. با این پیش‌زمینه آموزش زیادی دیده بودم و بیشتر ریاضیاتی که امروزه به‌کار می‌برم از همان دوران برایم به‌جا مانده است.<br />
مک کالوم: درحالی‌که دانشجوی دوره دکتری شیکاگو بودید، کدام یک از استادان تاثیر شگرفی بر تحول فکری شما گذاشت؟ لطفا کمی این موضوع را تشریح نمایید.<br />
لوکاس: بزرگ‌ترین فرد تاثیرگذار بر من و تمامی همکلاسی‌هایم میلتون فریدمن بود. دو واحد درسی نظریه قیمت که در دوره کارشناسی توسط فریدمن ارائه می‌شد به‌ شکل بی‌نظیری مهیج و ارزشمند بود: یک تجربه تغییر زندگی. اما من دانشجویی آماده‌پذیرش مطالب بودم و چیزهای زیادی از سایرین نیز آموختم. پس از او آل هاربرگر (۳) که مدل‌سازی کمی تعادل عمومی- که هنوز هم مساله کاملا مدرنی تلقی می‌شود- را ارائه می‌داد، بیشترین تاثیر را بر من داشت. مارتین بیلی، کارل کریست و هری جانسون (۴) دیگر استادان اقتصاد کلان ما بودند. گرگ لوئیس (۵) سمینار پیش‌رفته‌ای درباره کتابش که در مورد اتحادیه‌ها (۶) بود برگزار کرد که نکات بسیاری از او آموختم. در میان استادان جوان‌تر هم، زوی گریلیچز (۷) که اقتصادسنجی تدریس می‌کرد و انواع تکنیک‌های آن را مانند من ترویج می‌کرد مرا تحت تاثیر قرار داد. دیل جورگنسون (۸) در سال‌های ۱۹۶۳-۱۹۶۲ الهام‌بخش من بود. دون بیر (۹) هم واحد درسی جالبی با عنوان ریاضیات برای اقتصاددانان ارائه می‌کرد.<br />
مک کالوم: احساس می‌کنم اوزاوا نیز شما را تحت تاثیر قرار داد. یا کاملا در اشتباهم؟<br />
لوکاس: اوزاوا (۱۰) یک سال پس از این‌که من شیکاگو را ترک کردم به استادان آن‌جا پیوست، بنابراین جزو استادان من نبود. اما من در دو کنفرانس تابستانی که اوزاوا و دیوید کس (۱۱) در مورد نظریه پویایی (۱۲) برگزار کردند شرکت داشتم، یکی در شیکاگو و دیگری در ییل (۱۳). این کنفرانس موجب تعامل من با بهترین نظریه‌پردازان جوان علم اقتصاد شد. ایده‌آلیسم و جدیت تیم اوزاوا و کس را دوست داشتم و از این‌که با آنها بودم لذت می‌بردم، چیزهای بسیاری از آنها آموختم و بهره فراوانی از این اعتماد نصیبم شد.<br />
مک کالوم: به‌طور منظم در کدام کنفرانس‌ها شرکت می‌کردید؟<br />
لوکاس: آن زمان تعداد کنفرانس‌ها خیلی کمتر از امروز بود. هر بحثی در اقتصادسنجی و تئوری ریاضیات تحت عنوان کنفرانس اقتصاد‌سنجی برگزار می‌شد.<br />
زوی و لستر تسلر (۱۴) آن را راه‌اندازی و مرتون میلر و دان اور (۱۵) از مدرسه تجارت به‌طور منظم در آن شرکت می‌کردند. آل هاربرگر کنفرانس مالیه عمومی (۱۶) را ‌سازمان‌دهی می‌کرد و همه دانشجویانی که با او کار می‌کردند و من‌جمله من هم در این کنفرانس شرکت می‌کردیم. اگرچه گِرِگ لوئیس از من برای ارائه یک مقاله در کنفرانس نیروی کار دعوت کرد، اما به‌طور منظم در آن کنفرانس شرکت نداشتم.<br />
مک کالوم: بنابراین شما در کنفرانس پول و بانکداری (۱۷) شرکت نمی‌کردید؟<br />
لوکاس: شرکت در کنفرانس مستلزم دعوت بود و من هرگز برای شرکت در این کنفرانس‌ها دعوت نشدم. اما هیچ دلیلی هم وجود نداشت که چرا باید به آنجا می‌رفتم. پول و بانکداری از واحدهای مقدماتی (واحدهای مقدماتی مورد علاقه‌ام اقتصادسنجی و مالیه عمومی بودند) نبود و من با فریدمن کار نکردم.<br />
مک کالوم: به‌نظرم شما در حدود سال ۱۹۶۳ دستیار پروفسور در کارنگی ملون (۱۸) بودید. آیا این موضوع درست است؟<br />
لوکاس: بله. در سپتامبر ۱۹۶۳ به مدرسه تحصیلات تکمیلی مدیریت صنعتی (GSIA) رفتم. ترن دولبیر، مل هینیک، مورت کامین، لستر لیو و تیم مک‌گویر (۱۹) نیز همان زمان به آنجا آمدند. فکر می‌کنم ما اولین گروهی بودیم که توسط دیک سیرت (۲۰)، رییس دانشگاه جدید، استخدام شدیم.<br />
مک کالوم: چگونه کار با مفهوم انتظارات عقلایی را شروع کردید؟ آیا جان موت (۲۱) مستقیما بر نحوه شکل‌گیری تفکر شما تاثیر داشت؟<br />
لوکاس: قبل از ترک شیکاگو، زِوی گریلیچز (۲۲) به من گفت که به جک موت (۲۳) توجه کنم و او کسی بود که چیزهای زیادی از او یاد گرفتم. آن تغییر یک مشاوره خوب بود. چیزهای زیادی از جک آموختم، اما این برخورد چند سال قبل از آن بود که توانایی ایده انتظارات عقلایی را درک کنم. این موضوع، یعنی درک انتظارات عقلایی زمانی اتفاق افتاد که همراه با ادوارد پرسکات (۲۴) بر روی «سرمایه‌گذاری در شرایط عدم اطمینان» کار می‌کردم.<br />
مک کالوم: آیا هیچ‌گونه تصوری از فرآیندهای فکری که منجر به ارائه فرضیه انتظارات عقلایی توسط موت شده بود، داشتید؟<br />
لوکاس: پاراگراف ابتدایی «انتظارات عقلایی و نظریه نوسانات قیمتی» او بسیار آموزنده و جالب توجه است. می‌توان دید که موت تا چه‌اندازه تحت‌تاثیر کار هربرت سایمون (۲۵) در مورد اقتصاد رفتاری (۲۶) قرار گرفته و نسبت به آن عکس‌العمل نشان داده و چگونه به ارائه یک فرضیه غیررفتاری رادیکال با عنوان انتظارات عقلایی پرداخته است. (یک‌بار سعی کردم این موضوع را با هربرت به‌عنوان کسی که تاثیری شگرف و مولد بر همه ما داشته در میان بگذارم و با او بحث کنم، اما او این پیشنهاد را رد کرد).<br />
جک در میان هالت، مودیگیلیانی (۲۷)، موت و سایمون نویسندگان رساله تولید برنامه‌ریزی، موجودی کالا و نیروی کار (۲۸)نویسنده‌ای جوان و تازه‌کار بود. این یک مطالعه دستوری (نرماتیو) – تحقیق عملکردها- مرتبط با این موضوع بود که مدیران باید تصمیمات خود را در پرتو انتظارات خود از متغیرها و فروش آینده اتخاذ نمایند. مطمئنم این کار بود که موت را به تفکر عمیق‌تر در مورد انتظارات نسبت به آن‌چه با معادلات رگرسیون روی داده‌ها به‌دست می‌آید، واداشت.<br />
قدرت تفکر مسائل تخصیصی به‌صورت دستوری، حتی زمانی‌ که تنها به تشریح رفتار کمک می‌کنند و نه بهبود آن، یکی از اصلی‌‌ترین درس‌هایی بود که من در کارنگی از موت و شاید بیشتر از دیوید کس (۲۹) آموختم. فضای شیکاگو در دوران دانشجویی‌ام نسبت به هرگونه برنامه‌ریزی خصمانه بود؛ به‌گونه‌ای که به آن فکر نمی‌کردیم: در این شرایط منابع باید چگونه تخصیص یابند؟ افراد باید چگونه اطلاعات در دسترس را برای شکل‌دهی انتظارات خود مورد استفاده قرار دهند؟ اما این بایدها همیشه اولین سوالات یک اقتصاددان بوده‌اند. پدرم در اشتباه بود که فکر می‌کرد سوسیالیسم شیر را به‌صورت کارآ توزیع می‌کرد، اما او در مورد این‌که شیر باید چگونه ارائه شود درست فکر می‌کرد.<br />
مک کالوم: لطفا سایر جوانب فضای فکری GSIA را که در توسعه فکری شما مهم بود، تشریح نمایید.<br />
لوکاس: حدس می‌زنم پیش از این به تاثیر هربرت سایمون، دیوید کس و ادوارد پرسکات در پاسخ به سوال شما در مورد تاثیر موت برخودم اشاره کردم. به‌طور کلی، GSIA پیشنهاد تشکیلی گروه خوبی از اقتصاددانان مانند لئوناردو راپینگ و آلن ملتزر (۳۰)، سایمون، موت، کس و پرسکات و چند نفر دیگر را به من داد که تفکر اقتصادی آنها کاملا به من نزدیک بود و می‌توانستند از زاویه‌ای به مسائل نگاه کنند که با زوایه دید من مشابه بود.<br />
مک کالوم: لطفا فضای آن روز شیکاگو را توصیف نمایید، بعد از بازگشت شما در ۱۹۷۵-۱۹۷۴، که در ادامه توسعه حرفه‌ای شما مهم بود.<br />
لوکاس: در شیکاگو برای اولین‌بار شروع به تدریس اقتصاد کلان دوره تحصیلات تکمیلی نمودم (آلن ملتزر این کار را در کارنگی انجام می‌داد). این برای من تحریک‌برانگیز بود. مقالاتم با نام «درک چرخه‌های تجاری» و «مسائل و روش‌ها در نظریه چرخه تجاری» متعلق به تجربه‌سازمان‌دهی تفکراتم در این حوزه بود که درواقع، شیوه تدریس یک واحد درسی در دوره تحصیلات تکمیلی در یک دپارتمان درجه اول، شما را به انجام این کار وامی‌دارد.<br />
مک کالوم: جایزه نوبل به‌دلیل کار در زمینه بازسازی رشته‌های کلان و تحلیل پولی به‌گونه‌ای که فرضیه انتظارات عقلایی را ارائه دادید به شما اهدا شد؟ پیش از این در مورد علایق شما گفت‌وگو کردیم، آیا نکاتی در این زمینه وجود دارد که بخواهید به آن اشاره کنید؟ آیا حوزه کلان به‌صورتی تکامل یافت که شما را خشنود‌سازد؟<br />
لوکاس: تصور می‌کنم شبیه به بیشتر متخصصان، تمایل دارم که از پیشرفت‌هایی که نیات من را تایید می‌کنند و حدسیات من را خوب نشان می‌دهند خشنود شوم. بنابراین از موفقیت‌های نظریه تعادل عمومی در اقتصاد کلان خوشحالم و در خصوص تاکید ناچیز بر پول که موفقیت‌های به‌دست آمده در آن زمینه به‌بار آوردند، ناخشنودم. خشنودی به کنار، احساس می‌کنم که چیزهای زیادی از تحقیق در نظریه چرخه‌های تجاری فرا گرفتم، من در مورد رابطه نظریه با داده‌ها و منشا نوسانات به‌شکلی کاملا متفاوت با ۱۵ سال پیش فکر می‌کنم.<br />
مک کالوم: به عقیده شما اهمیت مقداری شوک‌های تکنولوژیک در ایجاد چرخه‌های تجاری چقدر است؟<br />
لوکاس: پاسخ به این بستگی دارد که ما در مورد کدام نوع از چرخه‌ها بحث می‌کنیم. اگر در مورد رکود ۱۹۳۰ آمریکا یا رکود فعلی اندونزی یا مکزیک ۵ سال پیش بحث می‌کنیم، می‌گویم که شوک‌های تکنولوژیک بخش کمی از واقعیت هستند. از سوی دیگر اگر در مورد نوسانات پس از جنگ آمریکا بحث کنیم، اهمیت نسبی تکنولوژی و سایر شوک‌های حقیقی حداقل چیزی حدود ۸۰‌درصد از ماجرا است.<br />
مک کالوم: اما «شوک تکنولوژیک و سایر شوک‌های حقیقی»، شوک‌های ترجیحات، مخارج دولت، تجارت و احتمالا موارد دیگر را نیز در بر خواهد داشت. در مورد شوک‌های تکنولوژی خالص – شوک‌های نوسانات تولید- در آمریکا چطور؟<br />
لوکاس: نمی‌دانم حدس ۸۰‌درصدی من چگونه در میان شوک‌های مختلف تقسیم‌بندی می‌شود. از سوی دیگر مطمئن نیستم که چیزی به نام شوک خالص تکنولوژی وجود داشته باشد. حدس می‌زنم برای من مبحث اصلی در مورد شوک‌های بازار رقابتی است که می‌تواند بدون هیچ‌گونه دخالتی کارآ باشد (همه آنها در فهرست شما قرار دارند) و شوک‌هایی که با یک واکنش پولی نیازمند مقابله هستند.<br />
مک کالوم: به نظر شما چسبندگی قیمت (۳۱) یک پدیده اقتصادی مهم است؟<br />
لوکاس: بله. در عمل رها کردن یک اقتصاد مدرن برای تجربه کاهش قیمت‌ها دردناک‌تر است تا آنچه که نظریه پولی ما را به‌جایی می‌برد که انتظار داریم. من این تعبیر را برای آنچه چسبندگی قیمت می‌نامیم به‌کار می‌برم.<br />
مک کالوم: در میان اقتصاددانان پول‌گرا اختلافاتی در خصوص مناسب‌ترین متغیر هدف برای بانک مرکزی اروپا وجود دارد، احتمالا اهداف تورم و رشد پولی برنده احتمالی این مناظره هستند. بینش شما چیست؟<br />
لوکاس: تمامی بانک‌های مرکزی با این پرسش کلاسیک مواجهند. من سیاستی را دوست دارم که هدفی را برای مسیر تولید اسمی فرمول‌سازی نموده و پس از آن با استفاده از یک بازخورد آرام، قاعده‌ای را برای حفظ حرکت سیستم به سوی آن هدف بنا نهد. اگر می‌خواهید «تولید اسمی (۳۲) » را با «نرخ تورم (۳۳)» جایگزین کنید، این سیاست هنوز متقاضیان زیادی دارد، گرچه به‌کارگیری آن کمتر شده است. بیشتر دوست دارم هدف حجم پول (۳۴) را جایگزین «پایه پولی (۳۵) » کنم.<br />
اگر نرخ بهره کوتاه‌مدت (۳۶) را جایگزین پایه پولی کنید، نسخه‌ای را در اختیار دارید که تقریبا امروزه هر کسی آن را دوست دارد، من مایل به انتخاب سیاستی هستم که ادامه تمرکز بر تثبیت قیمت‌ها را در دستور کار خود قرار دهد. اما به‌درستی نمی‌فهمم که این سیستم بازخورد چگونه کار می‌کند و در مورد نوع پویایی‌های بد (۳۷) آن که ویکسل و اخیرا هم پیتر هویت (۳۸) ابراز نگرانی کرده‌اند، نگرانم.<br />
مک کالوم: آیا واقعا اعتقاد دارید که هزینه‌های رفاهی نوسانات دوره‌ای همان‌طور که در سخنرانی‌های جانستون (۳۹) نشان داده‌اید کوچک و ناچیزند یا این‌که این اعداد تنها برای به چالش کشیدن و تشریح آنها مطرح شد؟<br />
لوکاس: من چیزی را که بدان اعتقاد ندارم تنها به‌خاطر اینکه محرک خواهد بود، نمی‌نویسم. آن تخمین‌ها ممکن است خیلی کوچک باشند، اما این یک اشتباه صادقانه است. تخمین‌هایی که ارائه کردم، هزینه رفاه نوسانات مصرفی آمریکای پس از جنگ است، با این فرض که ریسک ویژه (۴۰) به‌طور کامل برعهده گرفته شود. همان‌طور که در آن سخنرانی‌ها توضیح دادم، هزینه‌های نوسانات دهه ۱۹۳۰ خیلی بالاتر بودند و در غیاب بیمه بیکاری و دیگر ابزارهای سیستم رفاهی مدرن شرایط وخیم‌تر هم می‌بود.<br />
دلیل ناچیز بودن این هزینه‌ها این است که آنها متناسب با واریانس مصرف هستند که در دوره پس از جنگ در آمریکا خیلی کوچک بود. چگونه می‌توانیم هزینه‌های بزرگ را با تغییرپذیری کوچک به‌دست بیاوریم؟ با فرض ریسک‌گریزی گسترده چیز دیگری وجود ندارد. البته حداقل بخشی از این کاهش تغییرپذیری به‌دلیل سیاست پولی حساسی است که در این سال‌ها تعقیب شده است. ادعای من این نیست که بی‌ثباتی پولی نمی‌تواند منجر به زیان بزرگی شود، اما ادعای من این است که چنین کاری تنها در طول ۵۰ سال گذشته در ایالات متحده انجام نشده است.<br />
مک کالوم: می‌توانید دیدگاهتان را در مورد اقتصاد خرد در ۲۵ سال گذشته بیان نمایید؟<br />
لوکاس: در ۱۵ سال گذشته، در موارد زیادی اقتصاد خرد مترادف با تئوری بازی‌ها بوده است (به جز در شیکاگو) و این بدشانسی است. تقریبا ۹۹‌درصد از اقتصاد کاربردی موفق هنوز مبتنی‌بر ایده تعادل رقابتی است. اما تئوری بازی‌ها به ما زبانی برای گفت‌وگو در مورد تخصیص منابع با اطلاعات خصوصی داده و در مورد موضوعات تکراری است که پیشرفت گسترده‌ای را در مورد هر چیزی نشان می‌دهد که من و شما در دوران کارشناسی یاد گرفته‌ایم.<br />
مک کالوم: برخی دیگر از کارهای اصلی شما در ارتباط با تئوری قیمت‌گذاری دارایی‌ها (۴۱)، رشد و توسعه اقتصادی و نقش تئوری اقتصادی در اقتصادسنجی و تحلیل سیاستی بوده است، می‌توانید توضیح دهید چگونه وارد هر یک از این حوزه‌ها شدید؟<br />
لوکاس: منشا مقاله قیمت‌گذاری دارایی این داستان را به بهترین شکل بازگو می‌کند، در محل کارم در شیکاگو با پنتی کوری (۴۲) گفت‌وگو کردم، او بعدا در جست‌وجوی شغل دکتری در ام‌آی‌تی بود. کوری نمی‌خواست که ما نیمی از وقت‌مان را با گفت‌وگو در مورد زمستان‌های شیکاگو هدر دهیم، بنابراین او از من سوال کرد: «شما در اقتصاد پیرو (۴۳) چگونه دارایی‌ها را قیمت‌گذاری می‌کنید؟» و سپس به سراغ توصیف مدلی رفت که در مقاله من ارائه شده بود. من به کنار تخته سیاه رفتم و شروع به نوشتن معادلات بلمن (۴۴) و شفاف‌سازی بازارها کردم و حقیقت این است که شما نیازمند دانستن تابع ارزش برای داشتن یک معادله تبعی ساده برای قیمت‌ها نبودید. کوری علاقه‌مند به همکاری نبود، بنابراین من این نتایج و سایر اهداف خودم را نوشتم.<br />
مک کالوم: در مورد تاکید فزاینده شما بر رشد و توسعه اقتصادی چطور؟ آیا این موضوع تاحدی ناشی از سخنرانی‌های جانسون شما بوده یا نه، از مدت‌ها قبل به این موضوعات علاقه‌مند بودید؟<br />
لوکاس: من دانش‌آموخته انتخابی توسعه اقتصادی در کارنگی ملون بودم و از زمانی‌که به‌یاد دارم به این حوزه علاقه‌مند بوده‌ام. اما تحقیقات من در این حوزه بیشتر توسط احساساتم به‌سمتی هدایت شده است که ممکن بود قادر به ایجاد پیشرفت‌هایی نسبت به سایر بخش‌ها باشم. خودم را می‌دیدم که در حال چرخش به سوی همان مسیرهای پیشین تفکر در مورد چرخه‌های تجاری بودم و بنابراین بهتر می‌دیدم که در مورد مساله دیگری فکر کنم.<br />
مک کالوم: نوشته‌هایتان از سوی بسیاری از حاضرین در این حرفه به عنوان یک نوشته کاملا برجسته مورد توجه قرار گرفته است. آیا در نوشتن سخت‌کوش هستید؟<br />
لوکاس: ممنونم. من مرتبا نوشته‌هایم را بازبینی می‌کنم، البته به این کار بیشتر به‌مثابه تلاش برای دستیابی به منطق درست نگاه می‌کنم تا تلاش برای دست‌یابی به سبک نوشتن. همچنین نوشته‌های بسیاری از نویسندگان خوب را مرتبا می‌خوانم و مطمئنم که این کار نتیجه خوبی برایم به همراه دارد.<br />
مک کالوم: چگونه موفق به ترک سیگار شدید؟<br />
لوکاس: وقتی ۱۳ ساله بودم سیگار کشیدن را شروع کردم و در سن ۵۶ سالگی سیگار را ترک کردم، اما نمی‌توانم در این مورد مشاور خوبی باشم. من به کمک تکه‌های نیکوتین سیگار را ترک کردم. ترس، سرزنش و بدنامی اجتماعی، همگی عوامل مشترک در ترک سیگار بودند.<br />
مک کالوم: شما و پل رومر هر دو طی دهه ۱۹۸۰ تلاش‌های زیادی در زمینه نظریه‌های رشد انجام دادید. آیا شما استاد راهنمای پایان نامه پُل بودید؟ می‌توانید کمی در مورد علاقه‌تان با این موضوع صحبت کنید؟<br />
لوکاس: در تدریس اقتصاد کلان، الگوی سولو را به‌عنوان یک الگوی (آزمایشی) توسعه برای بسیاری از کشورها به‌کار بردم. پُل در تعداد زیادی از کلاس‌ها دقیقا بر این موضوع متمرکز شده بود؛ اما الگوی بازدهی‌های صعودی- آثار جانبی (۴۵) که او در پایان‌نامه‌اش آن را توسعه داد، برای ما کاملا جدید بود. اگر چه شروین روزن و تد شولتز (۴۶) در مورد کار آلین یانگ (۴۷) با پل گفت‌وگو کرده بودند، اما من هرگز در مورد آن چیزی نشنیده بودم.<br />
الگوی تز رومر مسائل تکنیکی جدیدی را مطرح ساخت و با هر وضعیت پایدار یا مسیر تعادلی در اقتصاد همگرا نشد. جوزف شینکمن (۴۸) در این زمینه به او کمک کرد و معتقدم کمیته داروی تز او وظیفه خود را به‌خوبی انجام داد.<br />
مک کالوم: آیا علاقه‌مندید که مدتی در موقعیت شغلی سیاست‌گذاری اقتصادی قرار بگیرید؟ فکر می‌کنید که حضوری یک یا دو ساله در چنین موقعیتی بر فعالیت آکادمیک اقتصادی تاثیری مثبت دارد یا منفی؟<br />
لوکاس: به اواخر دهه ۱۹۶۰ برگردیم، زمانی ‌که جورج شولتز (۴۹) وزیر کار نیکسون (۵۰) بود، شولتز از من خواست تا به عنوان مشاور او فعالیت کنم؛ اما این موقعیت شغلی توسط دوستم جک گولد (۵۱) اشغال شد و این موضوع جالب‌توجهی بود که چرا نیکسون برای کمک گرفتن در زمینه بسیاری از مسائل اقتصادی به دنبال شولتز بود و نه فقط در زمینه موضوعات مربوط به نیروی کار. بعدها شولتز در یک سمت مهم‌تر در OMB قرار گرفت و اگر آن شغل را‌پذیرفته بودم من نیز با او می‌رفتم. شولتز شخصا به من تلفن کرد و به شدت منشی من در GSIA را تحت‌تاثیر قرار داده بود و به همین دلیل من نیز تحت تاثیر قرار گرفتم؛ اما نمی‌دانم چابلوسی است یا نه، آن زمان از تحقیقاتم هیجان‌زده بودم و نمی‌خواستم که موقعیت کاریم به همراه سکونت در واشنگتن، خللی در تحقیقاتم وارد کند. پس پیشنهاد او را رد کردم.<br />
پشیمانم؟ زمانی‌که این موقعیت شغلی را رد کردم، آتور لافر (۵۲) آن را‌پذیرفت. شما هرگز چیزی در این مورد نمی‌دانستید، اما گمان می‌کنم اگر این شغل را می‌پذیرفتم، هنر [اقتصاد کاربردی] و اقتصاد امریکا در نتیجه آن در وضعیت بهتری می‌بود و می‌توانستم از ایفای نقشم در جهت استقرار تصمیم‌گیری غالب [بهینه] پارتویی (۵۳) خشنود باشم.<br />
مک کالوم: در مورد نوشتن ستون‌های اقتصادی برای یک روزنامه یا مجله عمومی نظرتان چیست؟ آیا علاقه‌ای به انجام چنین کاری دارید؟<br />
لوکاس: شاید یک روزی داشته باشم، اما الان ندارم. احساس اکتشاف و پیشرفت فکری را که می‌توانم از پژوهش در اقتصاد تکنیکی به‌دست بیاورم، دوست دارم. به منظور کسب این احساس، لازم است که زمان زیادی صرف مسائلی شود که به‌خوبی آنها را نمی‌فهمم یا احتمالا هرگز نخواهم فهمید. پژوهش اقتصادی کار سختی است و همزمان که پیرتر می‌شوید و مشهورتر، به اجتناب از آن علاقه‌مند‌تر می‌شوید و بهانه‌های خوشایندی می‌تراشید. آخرین چیزی که من نیاز دارم بهانه‌های بیشتر است.<br />
پاورقی<br />
۱- Darigold<br />
2- Carnation<br />
3- Al Harberger<br />
4- Martin Bailey, Carl Christ, and Harry Johnson<br />
5- Gregg Lewis<br />
6- unions<br />
7- Zvi Griliches<br />
8- Dale Jorgenson<br />
9- Don Bear<br />
10- Uzawa<br />
11- David Cass<br />
12- dynamic theory<br />
13- Yale<br />
14- Zvi and Lester Telser<br />
15- Merton Miller and Dan Orr<br />
16- Public Finance<br />
17- Money and Banking<br />
18- Carnegie Mellon<br />
19- Tren Dolbear, Mel Hinich, Mort Kamien, Lester Lave and Tim McGuire<br />
20- Dick Cyert<br />
21- John Muth<br />
22- Zvi Griliches<br />
23- Jack Muth<br />
24- Ed Prescott<br />
25- Herbert Simon<br />
26- behavioral economics<br />
27- Holt, Modigliani<br />
28- Planning Production, Inventories, and Workforce<br />
29- Dave Cass<br />
30- Leonard Rapping and Allan Meltzer<br />
31- Price Stickiness<br />
32- Nominal Output<br />
33- Inflation Rate<br />
34- M1<br />
35- Monetary Base<br />
36- Short-Term Interest Rate<br />
37- Bad Dynamics<br />
38- Peter Howitt<br />
39- Jahnsson Lectures<br />
40- Idiosyncratic Risk<br />
41- Asset Pricing Theory<br />
42- Pentti Kouri<br />
43- Following Economy<br />
44- Bellman Equations<br />
45- Increasing Returns-Externalities Model<br />
46- Sherwin Rosen and Ted Schultz<br />
47- Allyn Young<br />
48- Jose Scheinkman<br />
49- George Schultz<br />
50- Nixon<br />
51 &#8211; Jack Gould<br />
52- Arthur Laffer<br />
53- Pareto-dominant decision </span></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/03/%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b1%d8%aa-%d9%84%d9%88%da%a9%d8%a7%d8%b3%d8%8c-%d8%aa%d8%b1%da%a9-%d8%b3%db%8c%da%af%d8%a7%d8%b1%d8%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%b1%d9%88%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%86%da%af%d8%a7/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>پرفروش ترین کتاب آمازون</title>
		<link>http://farhady.com/1389/03/%d9%be%d8%b1%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%b2%d9%88%d9%86/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/03/%d9%be%d8%b1%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%b2%d9%88%d9%86/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 14 Jun 2010 12:12:09 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1347</guid>
		<description><![CDATA[به نظر شما پرفروش ترین کتاب آمازون چیست؟ این کتاب توسط یک اقتصاددان نوشته شده است.
برای پاسخ اینجا را کلیک کنید.
]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>به نظر شما پرفروش ترین کتاب آمازون چیست؟ این کتاب توسط یک اقتصاددان نوشته شده است.</p>
<p><a href="http://www.amazon.com/Road-Serfdom-F-Hayek/dp/0226320553/ref=pd_ts_b_1?ie=UTF8&amp;s=books">برای پاسخ اینجا را کلیک کنید.</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/03/%d9%be%d8%b1%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%b2%d9%88%d9%86/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>3</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>وبلاگ قضایای اقتصادی</title>
		<link>http://farhady.com/1389/03/economics-theore/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/03/economics-theore/#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 30 May 2010 11:06:29 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1315</guid>
		<description><![CDATA[این وبلاگ قضایای اقتصادی را به زبانی ساده توضیح می دهد.
]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>این <a href="http://afinetheorem.wordpress.com/">وبلاگ قضایای اقتصادی</a> را به زبانی ساده توضیح می دهد.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/03/economics-theore/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>دو نمره از پایان‌نامه</title>
		<link>http://farhady.com/1389/02/%d8%af%d9%88-%d9%86%d9%85%d8%b1%d9%87-%d8%a7%d8%b2-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/02/%d8%af%d9%88-%d9%86%d9%85%d8%b1%d9%87-%d8%a7%d8%b2-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 28 Apr 2010 11:39:35 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1231</guid>
		<description><![CDATA[در دانشکده اقتصاد علامه‌طباطبایی همان ترم اول بچه‌های ورودی ما را مجبور کردند تعهد بدهند ظرف ۴ ترم دفاع می‌کنند و شرشان را از سر دانشکده کم می‌کنند. چاره‌ای نبود، پذیرفتیم. البته این توافق‌نامه بند دیگری هم داشت و آن این بود که در ازای هر ترم بعد از ترم چهار ۱ نمره از نمره [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify; " dir="rtl">در دانشکده اقتصاد علامه‌طباطبایی همان ترم اول بچه‌های ورودی ما را مجبور کردند تعهد بدهند ظرف ۴ ترم دفاع می‌کنند و شرشان را از سر دانشکده کم می‌کنند. چاره‌ای نبود، پذیرفتیم. البته این توافق‌نامه بند دیگری هم داشت و آن این بود که در ازای هر ترم بعد از ترم چهار ۱ نمره از نمره پایان‌نامه کم می‌شود. من در درس اقتصاد اسلامی مردود شدم و به ناچار باید حداقل ۵ ترم را در دانشکده اقتصاد می‌ماندم. از قضای روزگار در پایان ترم ۵ هم پایان‌نامه تمام نشد و من و تقریبا همه آن دوستان وارد ترم ۶ شدیم. روزهای پایانی ترم ۶ بود که به‌دنبال برگزاری جلسه دفاع بودم. استادان هماهنگ نمی‌شدند، یک روز داور کار داشت، روز دیگر راهنما نمی‌توانست بیاید و روزی هم اتاق مورد نظر در آن ساعت پر بود. خلاصه ترم ۶ هم تمام شد. وارد اتاق تحصیلات تکمیلی شدم به قصد داد و فریاد. دیدم علی عرب مازار یزدی خندان گفت: تو هم مشکل بقیه را داری. نگران نباش. نمی‌گذارم بیش از دو نمره کم کنند. بعد هم خودش وارد این بازی شد و کاری کرد که ما در همان روزهای پایانی سال دفاع کردیم. در این میان دو تن از استادان با کم شدن نمره مخالف بودند: یکی جمشید پژویان بود و دیگری همین علی عرب مازار. خوب حالا جمشید پژویان در پی اجرای طرح هدف‌مندسازی یارانه‌ها است و تنها استادی است که اعتبار علمی خود را در گرو این طرح گذاشته است. از سوی دیگر علی عرب‌مازار که می‌توانست منتقد خوبی برای پژویان باشد دیگر در دانشکده نیست. ۲ نمره را از ما کم کردند و بر روی گواهی تحصیلی‌مان هم این موضوع را درج نکردند که علت این کم‌بودن نمره چیست! شاید اگر روسای وقت دانشکده همچون علی عرب‌مازار به ما مانند محصولات یک کارخانه نگاه می‌کردند که هر چه با کیفیت‌تر باشیم اعتبار آنها هم افزایش می‌یابد، تلاشی می‌کرد برای تغییر این قانون من‌درآوردی که بعد از دوره ما هم لغو شد. بعدها در سال‌روز درگذشت حسینرعظیمی، عرب‌مازار را دیدم و گفت که من خواننده پروپاقرص وبلاگ گذری بر اقتصاد هستم. گفتم: شرمنده می‌کنید، چوب‌کاری می‌کنید. اگر می‌دونستم شما می‌خونید دیگه نمی‌نوشتم». بعدا که آن وبلاگ را به این سایت تبدیل کردم دوباره دیدمش و گفت: این تغییر موجب کاهش تعداد بینندگانت نشده است. همان روزها یک سخنرانی داشت با نام استفاده‌ها و سوءاستفاده‌ها از ریاضیات در اقتصاد. همیشه خندان بود و پرانرژی. اولین باری که علی عرب مازار را دیدم وقتی بود که برای گرفتن یک مقاله درباره پول‌شویی و اقتصاد زیرزمینی بهش مراجعه کردم.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/02/%d8%af%d9%88-%d9%86%d9%85%d8%b1%d9%87-%d8%a7%d8%b2-%d9%be%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%e2%80%8c%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>3</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>گزاره‌هایی درباره هدف‌مندسازی یارانه‌ها</title>
		<link>http://farhady.com/1389/01/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%87%d8%af%d9%81%e2%80%8c%d9%85%d9%86%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-%db%8c%d8%a7%d8%b1%d8%a7/</link>
		<comments>http://farhady.com/1389/01/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%87%d8%af%d9%81%e2%80%8c%d9%85%d9%86%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-%db%8c%d8%a7%d8%b1%d8%a7/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 20 Apr 2010 07:41:05 +0000</pubDate>
		<dc:creator>محمد رضا فرهادی‌پور</dc:creator>
				<category><![CDATA[اقتصاد]]></category>
		<category><![CDATA[اقتصاددانان]]></category>
		<category><![CDATA[بازار]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://farhady.com/?p=1215</guid>
		<description><![CDATA[این روزها هرکس در همه‌جا و هر زمان از هدف‌مندسازی یارانه‌ها صحبت می‌کند. هدف‌مندسازی یارانه‌ها به این معناست که درحال‌حاضر یارانه‌ها به هدف برخورد نمی‌کنند (به گروه‌های اقتصادی-اجتماعی هدف در جامعه نمی‌رسند) و لذا باید سازوکارهایی برای هدف‌مندی آنها طراحی شود. تقریبا از ۱۰ سال پیش تاکنون هم یک استدلال رگه اصلی این بحث را [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify; padding-left: 30px;" dir="rtl">این روزها هرکس در همه‌جا و هر زمان از هدف‌مندسازی یارانه‌ها صحبت می‌کند. هدف‌مندسازی یارانه‌ها به این معناست که درحال‌حاضر یارانه‌ها به هدف برخورد نمی‌کنند (به گروه‌های اقتصادی-اجتماعی هدف در جامعه نمی‌رسند) و لذا باید سازوکارهایی برای هدف‌مندی آنها طراحی شود. تقریبا از ۱۰ سال پیش تاکنون هم یک استدلال رگه اصلی این بحث را تشکیل می‌دهد و آن این است که درحال‌حاضر ثروت‌مندان بیش از حد از یارانه‌ها برخوردارند و فقرا کمتر و لذا باید به‌طریقی منابع از طبقه مرفه گرفته و در میان گروه دوم بازتوزیع تا عدالت حاصل شود.<br />
سازوکار اصلی طراحی شده برای دست‌یابی به این هدف هم آزادسازی قیمت حامل‌های انرژی شامل بنزین، نفت گاز، نفت کوره، نفت سفید و گاز مایع و سایر مشتقات نفت، نفت خام تحویلی به پالایش‌گاه‌های داخلی، گاز طبیعی، برق، آب و کالاهایی از قبیل گندم، برنج، روغن، شیر، شکر، دارو، خدمات پستی و خدمات ریلی (مسافری) است. تقریبا اجماعی قوی‌تر از اجماع واشنگتنی اقتصاددانان دسته‌راستی اوایل دهه ۱۹۹۰ هم وجود دارد مبنی‌بر این‌که قیمت حامل‌های انرژی خیلی پایین است و باید چنان افزایش بیابد که حداقل هزینه تولید یا خرید خودشان را پوشش دهند. چنان‌که تنها اقتصاددان مطرح حاضر در پس این طرح می‌گوید دولت در مسیر لیبرالیسم اقتصادی است. یکی از استدلال‌های پروپاقرص این بخش هم این است که قیمت‌های داخلی با قیمت‌ها بین‌المللی (فوب خلیج‌فارس) اختلافات فاحشی دارند و برای تحمیل این هزینه به دولت و محرومیت فقرا از آن پول هیچ دلیلی وجود ندارد.<br />
ازآ‌ن‌جاکه هزینه تمام شده برق حدود ۷۰ تومان است، قیمت برق باید طی ۵ سال از قیمت ۱۳ تومان فعلی به حدود ۷۰ تومان یعنی بیش از ۵ برابر برسد و قیمت آب نیز براساس برخی برآوردها باید بیش از ۳ برابر شود. با توجه به قیمت‌های فعلی انرژی در بازار خلیج‌فارس، قیمت بنزین باید از ۱۰۰ تومان سهمیه‌بندی یا ۴۰۰ تومان آزاد به حدود ۵۵۰ تومان یعنی ۵/۵ برابر برای حالت سهمیه‌بندی، نفت گاز از ۵/۱۶ به حدود ۴۷۰ تومان یعنی حدود ۲۸ برابر و نفت کوره از ۵/۹ تومان به حدود ۳۷۰ تومان یعنی حدود ۳۸ برابر و قیمت گاز طبیعی از ۸ تومان باید به بیش از ۶۰ تومان یعنی بیش از ۷ برابر افزایش یابد. این افزایش قیمت‌ها قرار است طی پنج سال برنامه پنجم صورت پذیرد.<br />
افزایش این قیمت‌ها به دو صورت بر عرصه اقتصاد تاثیر می‌گذارد: اول، درجایی‌که حامل‌های انرژی کالای نهایی مصرفی هستند مستقیما بر هزینه خانوارها تاثیر می‌گذارند. افزایش قیمت‌ آنها منجر به افزایش هزینه خانوارها می‌شوند. برای مثال یک قبض گاز ۱۰۰۰۰ تومانی بعد از ۵ سال بیش از ۷ برابر می‌شود و به ۷۰۰۰۰ تومان می‌رسد. در مواردی هم حامل‌های انرژی نهاده‌های تولید هستند و افزایش قیمت آنها باعث افزایش هزینه‌های تولید می‌شود که در نتیجه می‌تواند بازار کار و لذا اشتغال و همین‌طور بازار کالاها و خدمات را متاثر سازد. البته دولت هم می‌گوید با پرداخت منافع ناشی از این طرح هزینه مصرف‌کنندگان را می‌پوشاند.<br />
یکی دیگر از استدلال‌های مطرح شده از سوی طرف‌داران اجرای هدف‌مندسازی یارانه‌ها این است که درحال‌حاضر مصرف حامل‌های انرژی و همین‌طور آب و برق و گاز در جامعه ایران با سطح بهینه تفاوت نامطلوب فراوانی دارد و تصحیح قیمت‌ها می‌تواند باعث تغییرات مطلوب در مصرف این کالاها شود. لذا افزایش قیمت‌ها با کاهش مقدار مصرفی این کالاها همراه خواهد بود به‌گونه‌ای که مصرف بهینه شود. برای نمونه اگر قیمت گاز دو یا سه یا ۷ برابر و مقدار مصرف آن هم دو یا سه یا ۷ برابر کاهش یابد، در این صورت هزینه خانوار برای این کالاها تغییر نخواهد کرد. یعنی در این‌جا کشش قیمتی این کالاها مهم خواهند بود. اما ممکن است این استدلال درست از آب در نیاید و رفتار مصرف‌کنندگان تغییر کند. مثالا گرچه قیمت گار خانگی افزایش یابد اما مقدار مصرف کاهش نیابد یا آنقدر که دولت فکر می‌کند کاهش نیابد. برای مثال، وقتی قیمت بنزین دو سال پیش تغییر کرد و سهمیه‌بندی هم اعمال شد، همه توقع داشتند که مقدار مصرف بنزین کاهش یابد. اما مشاهدات ما از ترافیک نشان از این دارد که افزایش قیمت بنزین باعث کاهش مصرف آن نشده و در نتیجه هزینه خانوارها برای مصرف آن افزایش یافته است. لذا سیاست‌گذاران از الان نمی‌توانند پیش‌بینی کنند که در حالت کلی برای مصرفِ مصرف‌کنندگان چه اتفاقی می‌افتد. نکته دیگر در این‌جا این است که بر فرض مصرف این قبیل کالاها نابهینه باشد، اما آیا صرفا تغییر قیمت می‌تواند همه‌چیز را درست کند؟ برای مثال آیا توزیع لامپ‌های کم‌مصرف یارانه‌ای بر بهینه‌تر شدن مصرف برق موثرتر بود یا تغییر قیمت آن موثرتر خواهد بود؟ اولویت کدام سیاست برای دولت، مساله انتخاب سیاست توسط دولت است.<br />
تا این‌جا اقتصاد در دست سیاست‌گذاران است، اما بعد از افزایش قیمت‌ حامل‌های انرژی دیگر بازی‌گران اقتصادی-اجتماعی طبق محاسبات انجام شده روی کاغذ رفتار نمی‌کنند. در سطح طبقاتی، طبقات کارگر و سرمایه‌دار و متوسط هر یک واکنش خاصی نشان می‌دهند. در سطح خرد نیز مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان عکس العمل خود را بروز می‌دهند.<br />
عمر بارزترین مثال در زمینه واکنش کنش‌گران اقتصادی به یک سیاست‌گذاری اقتصادی از سوی دولت چندان طولانی نیست. قانون مالیات بر ارزش افزوده. اگرچه مصرف‌کنندگان خرد در این مورد نمی‌توانستند خیلی زود واکنش نشان دهند، اما اصناف یا همان طبقه بازار که هدف اصلی این قانون بودند ظرف ۲۴ ساعت با تعطیل کردن بازار عملا این سیاست را از کار انداختند و دولت را از دست‌یابی به اهدافش بازداشتند.<br />
شاید نیروی کار نیز با افزایش بعضی هزینه‌هایش بعد از هدف‌مندی یارانه‌ها تقاضای افزایش دستمزد کند و البته در این‌جا اتحادیه‌های کارگری نقش مهمی خواهند داشت. البته اگر اتحادیه کارگری هم نتواند نقش خود را ایفا کند خود کارگران دست‌به‌کار می‌شوند و سریعا می‌خواهند که ازجایی هزینه‌های خود را تامین کنند. یا باید دستمزدشان افزایش یابد یا باید چند شغلی شوند یا باید سایر اعضای خانواده‌شان را به‌کار گیرند. البته طراحان این سیاست می‌گویند دولت با پرداخت بخشی از پول ناشی از اجرای این طرح به این طبقات هزینه‌های آنها را جبران می‌کند و نیازی نیست تا طبقه کارگر این‌گونه واکنش نشان دهد. اما باید صبر کرد و دید چه می‌شود؟ البته همین‌جا بگویم که هرچند اصناف و بازار می‌توانند به هر سیاستی واکنش نشان دهند اما مصرف‌کنندگان نه چراکه قرار است سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان که سازمانی دولتی است از آنها حمایت کند یا موسسه استاندارد که زیرمجموعه وزارت صنایع و معادن است و این یک تناقض است.<br />
یک مثال. دولت در بودجه سال ۱۳۸۹ تقدیمی به مجلس، چهل‌ هزار میلیارد ریال درآمد از محل آزادسازی یارانه‌های غیرمستقیم منظور نموده است. این به این معناست که یارانه‌های غیرمستقیم باید بیش از دو برابر پیش‌بینی شده در قانون حذف گردد. یعنی پیشتر این مبلغ ۲۰ هزار میلیارد ریال پیش‌بینی شده بود. این یعنی این‌که دولت امیدوار است ناشی از هدف‌مندی یارانه‌های غیرمستقیم دولت این مقدار پول به‌دست آورد و می‌تواند آن را به‌زخمی از اقتصادِ فقرا بزند. یعنی با تغییرات قیمتی که ایجاد خواهد شد منافعی به‌دست خواهد آمد. اما نکته مهم این است که چرا دولت تصور می‌کند واکنش بازی‌گران اقتصادی درست همان‌طوری است که سیاست‌گذاران پیش‌بینی می‌کنند؟ دیدگاه حاکم بر این سیاست‌گذاری دیدگاهی مکانیکی است، یعنی اگر ما چنین کنیم، آنها چنین می‌کنند. اما راستش بعد از تجربه سهمیه‌بندی و تغییر قیمت بنزین نمی‌توان دقیقا پیش‌بینی کرد که چه اتفاقی می‌افتد؟ باید منتظر ماند و دید.<br />
گرچه بنزین در ایران ارزان است اما خودروها هم کم گران نیستند. راستش خودروها هم به‌طور متوسط ۳۰ درصد گران‌تر از خودروهای استاندارد هستند و هم کیفیت‌شان پایین‌تر است. یعنی گرچه مصرف‌کنندگان بنزین را ارزان می‌خرند در مقابل خودرو را گران‌تر می‌خرند و گویی یارانه سوخت به جیب تولیدکنندگان خودرو می‌رود. هزینه‌های ناشی از این خودروهای گران هم کم نیست. مرگ‌ومیر و تصادفات و بهره پول مازد برای خرید خوددرو و &#8230;. خوب حالا سوال این است که اول بهتر است قیمت بنزین افزایش یابد یا خودروهایی ارزان‌تر و باکیفیت‌تر به بازار عرضه شود؟ یعنی رقابت در بازار خودرو؟ کدام یکی از این دو سیاست ارجحیت دارد؟ یا باید این دو سیاست به‌طور هم‌زمان انجام شوند؟ شاید حذف هزینه‌های تحمیلی بالای خودرو تحمل قیمت بنزین ۵۵۰ تومانی را نیز برای مردم آسان‌تر کند، اما سیاست فعلی بر این است که برعکس این گزاره صحیح است!</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://farhady.com/1389/01/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%87%d8%af%d9%81%e2%80%8c%d9%85%d9%86%d8%af%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-%db%8c%d8%a7%d8%b1%d8%a7/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>1</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
